O‘ZBEKISTON TEMIR YO‘L TRANSPORTIDA YUK TASHISH HAJMINI EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH VA ISTIQBOLLARINI BAHOLASH
Keywords:
temir yo‘l tarmog‘i, yuk aylanmasi, ekonometrik modellashtirish, Pirson korrelyatsiyasi, elastiklik koeffitsiyenti, ssenariyli prognoz, tashqi savdo.Abstract
Mazkur ilmiy maqola-tezisda tashqi savdo aylanmasining strategik rivojlanish tendensiyalari asosida O‘zbekiston temir yo‘l tarmog‘idagi istiqbolli yuk oqimlarini ekonometrik modellashtirish masalalari tahlil qilingan. Tadqiqotda 2010–2025-yillar oralig‘idagi dinamik qatorlar o‘rganilib, chiziqli-logarifmik regressiya modeli qurilgan. Ssenariyli prognozlash natijasida 2030-yilga kelib yuk tashish hajmining o‘zgarish koridori aniqlangan. Olingan natijalar uzoq muddatli transport-logistika strategiyalarini shakllantirish uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Rasmiy statistik ma’lumotlar va ochiq ma’lumotlar bazasi (stat.uz).
2. Al Hajj Hassan, A., et al. (2020). Reinforcement learning framework for freight demand forecasting to support operational planning decisions. Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, Vol. 137, Art. 101926.
3. Shirov, A. A., et al. (2021). Comprehensive Forecast of Demand for Inter-regional Rail Freight Transport. Economy of Regions, 17(3), 892–905.
4. Huang, Y., et al. (2023). Regional logistics demand forecasting: a BP neural network approach. Complex & Intelligent Systems, Vol. 9, pp. 2297–2312.
5. Wang, H., & Zhao, X. (2023). Estimating Inter-Regional Freight Demand in China Based on the Input–Output Model. Sustainability, Vol. 15, No. 12, Art. 9412.