SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING DAVLAT MOLIYASINI BOSHQARISHDAGI O‘RNI

Authors

  • Xayirbaeva Balzira Paraxat qizi Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universiteti, «Moliya va moliyaviy texnologiyalar» yo‘nalishi 2-kurs talabasi Author

Keywords:

sun’iy intellekt, davlat moliyasi, raqamli transformatsiya, davlat budjeti, moliyaviy nazorat, prognozlash, katta ma’lumotlar (Big Data), avtomatlashtirish, davlat boshqaruvi, raqamli iqtisodiyot.

Abstract

Hozirgi kunda raqamli iqtisodiyotning tezlik bilan rivojlanishi davlat boshqaruvida ham katta o’zgarishlarga, ya’ni yangi texnologiyalardan keng turda foydalanishga turtki bo’lmoqda. Xusasan, sun’iy intellekt texnologiyalari davlat moliyasini boshqarish jarayonlarini takomillashtirish, budjet mablag‘laridan foydalanish samaradorligini maksimum darajada oshirish hamda moliyaviy nazorat tizimini yanada yaxshilashda katta ahamiyatga ega hisoblanadi. Ushbu tezisda sun’iy intellekt texnologiyalarining davlat moliyasini boshqarishdagi ahamiyati tahlil qilingan bo’lib, sun’iy intellektning budjet daromadlari va xarajatlarini prognozlash, katta hajmdagi ma’lumotlarni qayta ishlash, moliyaviy xavflarni aniqlash va ularning oldini olish, shuningdek boshqaruv qarorlarini qabul qilish bo’yicha yordamchi xususiyatlari ko’rsatilgan. Shuningdek, sun’iy intellekt texnologiyalarini davlat moliyasi tizimiga kiritishning afzalliklari xorijiy mamlakatlar tajribasi asosida ko‘rib chiqilgan va O‘zbekistonda ushbu yo‘nalishda amalga oshirilayotgan islohotlar tadbiq etilgan. Tadqiqot natijalariga ko’ra sun’iy intellekt texnologiyalaridan aqlga muvofiq foydalanish davlat moliyasini boshqarish sifati va shaffofligini oshirishga, moliyaviy resurslardan samarali foydalanishga hamda davlat boshqaruvini yanada  yaxshilashga xizmat qilishi keltirib o’tilgan.

References

1. UNESCO. Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. Paris, 2021.

2. OECD. Governing with Artificial Intelligence: AI in Public Financial Management. Paris: OECD Publishing, 2025.

3. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 17-fevraldagi PQ-4996-son qarori.

4. OECD. Digital Government Outlook 2025. Paris: OECD Publishing, 2025. (OECD statistikasi uchun.)

5. World Bank. GovTech Maturity Index 2022: Advancing Digital Transformation in the Public Sector. Washington, DC, 2023.

6. O’zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining davlat moliyasini raqamlashtirish bo’yicha rasmiy materiallari.

Downloads

Published

2026-06-29