О‘ZBEK XALQ CHOLG‘ULARINI TAKOMILLASHUV JARAYONLARI (CHANG CHOLG‘USI MISOLIDA)
Keywords:
chang, musiqa, tarix, cholg‘u, soz, parda, maqom, sado, nohun, santur, arfa, Hijoz, Zangula, KuchekAbstract
O‘zbek xalq cholg‘ulari rivojlanish jarayonida juda ko‘p bosqichlar mavjud hamda yuqorida ushbu ma’lumotlar haqida gapirib o‘tilgan va o‘zbek xalq cholg‘ularini takomillashuv jarayonlari chang cholg‘usi misolida ko‘rib chiqiladi. Chang cholg‘usining tarixiy va tadrijiy rivojlanish bosqichlari, milliy musiqa ijrochilikdagi o‘rni va masalalari bayon etiladi. Cholg‘u asarlarining mukammal uyg‘unligi hamda ularning cholg‘u yo‘liga mos tarzda cholg‘ulashtirilgani haqida aytib o‘tilgan.
References
1. Karomatov F. “Uzbekskaya instrumentalnaya muzika” Toshkent.; 1972.
2. Petrosyans A.I. “Instrumentovedenie” Toshkent.; 1980. 3. Nosirov R.
3. “Cholg‘u ijrochiligi” Toshkent.; 2008. 4. Belyaev V. “Muzikalnie instrumenti Uzbekistana” Moskva.; 1933. 5. Darvesh Ali Changiy.
4. Risolai musiqiy. O‘zRFAShI-1, inventar № 468 6. Matyakubov O. Matniyozov A.
5. “XI-XV asrlarda O‘zbek musiqasi” Urganch.; 2010. 7. Semyonov A.
6. Sredneaziatskiy traktat po muzike Dervesh-Ali Changi (XVII v.) T., 1946.
7. Trever K. Pamyatniki greko – baktriyskogo iskustva. M.-L., 1940.
8. Akbarov I. Musiqa lug‘ati. -T.: 1997. -137 b. 2.
9. Raxmon N. Turk xoqonligi. -T.: 1987. -129 b. 3. D.Rashidova Darvesh Ali Changiy. Jurnal . Sovet O‘zbekistoni saN’ati. 10/1978y, -18b. 4.
10. Darvesh Ali Changiyning “Risolai musiqiy” asarining beshta qо’lyozmasi mavjud bо‘lib, ulardan №468/1-2, №449, №7005/5 –Toshkentda, №171/1-Tojikistonda, №2002– Leningradda saqlanmoqda. Ushbu risolaning №449 raqamli qo‘lyozmasi tо‘liq kо‘rinishda bо‘lib, musiqaga oid matni rus tiliga sharqshunos olim A.Semenov, tо‘liq matni olima D.Rashidova tomonidan tarjima qilingan. № 468 raqamli qо‘lyozmani о‘zbek tiliga B.Ashurov tarjima qilgan. 5. Muxammad G‘iyosiddin. “G‘iyos ul-lug‘ot” I-tom. – Dushanbe:1987.–265b. 6. Slovar inostrannix slov. -M.: 1982. -56 b.
11. Akbarov I.A. “Musiqa lug‘ati”. G‘.G‘ulom nomidagi adabiyot va san'at nashriyoti. 1987.
