RADIATSIYA VA YADRO XAVFSIZLIGI: ZAMONAVIY DUNYONING DOLZARB MUAMMOSI

Authors

  • I.E.Tashkentbayev Author
  • Sh.E. Kosimova Author
  • S.B.Jovliyev Author
  • S.B.Jovliyev Author

Keywords:

radiatsiya, yadro xavfsizligi, radioaktiv moddalar, yadro energetikasi, inson salomatligi, atrof-muhit.

Abstract

Ushbu maqola radiatsiya va yadro xavfsizligi masalalarini zamonaviy dunyo kontekstida tahlil qiladi. Maqolada radiatsiyaning tabiiy va sun’iy manbalari, uning inson salomatligi va atrof-muhitga ta’siri, shuningdek, yadro xavfsizligini ta’minlashning xalqaro va milliy choralari ko‘rib chiqilgan. Tarixiy yadro avariyalari, jumladan Chernobil va Fukushima misollari keltirilib, xavfsizlik choralarining dolzarbligi va ahamiyati yoritilgan. Shu bilan birga, O‘zbekistonda yadro xavfsizligi bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlarga ham to‘xtalib o‘tilgan. Maqola radiatsiya xavfsizligi va yadro texnologiyalaridan mas’uliyat bilan foydalanish zaruratini ta’kidlaydi, bu esa nafaqat bugungi, balki kelajak avlodlar hayoti uchun muhim ekanligini ko‘rsatadi.

References

1. International Atomic Energy Agency (IAEA). Radiation Protection and Safety of Radiation Sources: International Basic Safety Standards. Vienna: IAEA, 2014.

2. United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation (UNSCEAR). Sources and Effects of Ionizing Radiation. New York: United Nations, 2020.

3. World Health Organization (WHO). Ionizing Radiation, Health Effects and Protective Measures. Geneva: WHO, 2016.

4. Medvedev, G. The Legacy of Chernobyl. New York: W.W. Norton & Company, 1990.

5. Japan Nuclear Regulation Authority (NRA). Fukushima Nuclear Accident Analysis Report. Tokyo: NRA, 2013.

6. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Yadro xavfsizligi to‘g‘risida qonun. Tashkent, 2018.

7. International Commission on Radiological Protection (ICRP). Radiological Protection Guidelines. Oxford: Elsevier, 2007.

8. Krishnamurthy, S., & Banerjee, S. Nuclear Energy and Environmental Safety. London: Springer, 2019.

Downloads

Published

2026-01-26