QIDIRUV VA AXBOROT ALMASHINUVI: ARAB VA O‘ZBEK TILLARIDA SO‘ROQ NUTQIY AKTINING QIYOSIY TAHLILI

Authors

  • Nabiyev Ibrohim Rustamjon o‘g‘li Yangi Asr universiteti “Mumtoz sharq filologiyasi” (arab tili) kafedrasi o‘qituvchisi Author

Keywords:

lingvopragmatika, nutqiy akt, illokutiv kuch, arab tili, o‘zbek tili, so‘roq adavotlari, intonatsiya, retorik so‘roq, kognitiv tilshunoslik, muloqot strategiyasi.

Abstract

Mazkur maqolada arab va o‘zbek tillarida so‘roq nutqiy aktining lisoniy va pragmatik tabiatiga oid masalalar keng ko‘lamda tahlil etilgan. Tadqiqotda so‘roqning nafaqat ma’lumot olish vositasi, balki muloqotni boshqaruvchi murakkab kognitiv tuzilma ekanligi dalillanadi. Har ikki tildagi so‘roq yuklamalari, olmoshlari, sintaktik qurilmalar va intonatsion xususiyatlar qiyosiy-tipologik jihatdan o‘rganilgan. Maqolada keltirilgan misollar va tahlillar tillararo pragmatik farqlarni tushunishga yordam beradi.

References

1) Safarov SH. Pragmalingvistika. – Toshkent: Fan, 2008.

2) Wright W. A Grammar of the Arabic Language. – Cambridge University Press, 1967. – P.

3) Al-Jurjoniy, Abdulqohir. Daloil al-I’joz. – Qohira, 1992.

4) Sayfullayeva R., Mengliyev B. va boshqalar. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2009.

5) Ar-Roziy, Faxriddin. At-Tafsir al-Kabir. – Bayrut: Dor al-Fikr, 1990.

6) Mahmudov N. O‘zbek tili pragmatikasi. – Toshkent: Akademnashr, 2012.

7) Searle J.R. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. – Cambridge University Press, 1969.

Downloads

Published

2026-01-15