"СИЯРИ ШАРИФИ ТУРКИЙ" АСАРИНИНГ БОШҚА ШУ ТУРКУМДАГИ АСАРЛАР БИЛАН МУҚОЯСАСИ
Keywords:
Сияри Шарифи Туркий, Муинуддин Ҳиравий, Муҳаммад Раҳим Мискин, матншунослик, чиғатой тили, сийрат, қиёсий таҳлил, Алтибармоқ, қўлёзма.Abstract
Ушбу тадқиқот ишида "Сияри Шарифи Туркий" асарининг туркий халқлар сийратчилик анъанасида тутган ўрни, унинг бадиий ва тарихий қиммати ҳамда бошқа шу туркумдаги хусусан, чиғатой тилидаги асарлар билан қиёсий таҳлили ёритилган. Тадқиқот давомида асарнинг манбавий асослари, Муинуддин Ҳиравийнинг "Маориж ан-нубувва" асари билан генетик алоқаси ва Муҳаммад Раҳим Мискин томонидан амалга оширилган ижодий ўзлаштириш жараёнлари таҳлил қилинади. Ишда матншунослик ва қиёсий-тарихий методлардан фойдаланилган бўлиб, асар шунчаки таржима намунаси эмас, балки Марказий Осиё туркий адабий муҳитига мослаштирилган мустақил бадиий-тарихий ёдгорлик эканлиги илмий асосланган.
References
1. Ўзбек ва Туркий манбалар:
o Алишер Навоий. Тарихи анбиё ва ҳукамо. Мукаммал асарлар тўплами. 16-жилд. – Тошкент: Фан, 2000.
o Носируддин Бурҳонуддин Рабғузий. Қисаси Рабғузий. (Нашрга тайёрловчи: Э.Фозилов). – Тошкент: Ёзувчи, 1991.
o Валихожаев Б. Ўзбек адабиётшунослиги тарихи. – Тошкент: Ўзбекистон, 1993.
o Ҳамидий Ҳ. Эски ўзбек тили ва адабиёти манбалари. – Тошкент: Akademnashr, 2018.
2. Хорижий тадқиқотлар (Инглиз, Турк ва Форс тилларида):
o Altıparmak Mehmed Efendi. Delâil-i Nübüvvet-i Muhammedî ve Şemâil-i Fütüvvet-i Ahmedî (Tercüme-i Meâricü’n-nübüvve). İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1257 (1841).
o Schimmel, Annemarie. And Muhammad Is His Messenger: The Veneration of the Prophet in Islamic Piety. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1985. (Сийрат жанрининг умумий таҳлили учун).
o Storey, C.A. Persian Literature: A Bio-bibliographical Survey. Vol. 1. London: Luzac & Co., 1970. (Муинуддин Ҳиравий ва унинг асарлари ҳақида).
o Erkan, Mustafa. "Meâricü’n-nübüvve". TDV İslâm Ansiklopedisi. Cilt: 28. Ankara: 2003. s. 206-207.
3. Қўлёзма манбалар:
o Сияри Шарифи Туркий. ЎзР ФА Шарқшунослик институти фонди қўлёзмаси (Инв. рақами тадқиқотчингизнинг асл ишидан киритилади).
