OQOVA SUVLARNI TOZALASHNING INTELLEKTUAL QUYOSH-ELEKTROBIOMEMBRANA TIZIMLARINI TAKOMILLASHTIRISH USULLARI TAHLILI

Authors

  • Mirzayorova Sevara Ubaydullayevna t.f,f,d., Qarshi davlat texnika universiteti Author

Keywords:

oqova suv, quyosh energiyasi, membranali bioreaktor, elektrobiologik tozalash, bioelektrokimyoviy tizim, membrana ifloslanishi, elektro-membranali bioreaktor, sun’iy intellekt, mashinali o‘qitish, intellektual boshqaruv.

Abstract

Oqova suvlarni qayta ishlash va ulardan takroriy foydalanish masalasi suv resurslarining tanqisligi, antropogen yuklamaning ortishi hamda sanoat korxonalarida hosil bo‘ladigan murakkab tarkibli oqova suvlar hajmining ko‘payishi sharoitida dolzarb ilmiy-texnik muammolardan biri hisoblanadi. An’anaviy biologik, membranali va elektrokimyoviy tozalash texnologiyalarining alohida qo‘llanilishi yuqori energiya sarfi, membrana yuzasining ifloslanishi, texnologik parametrlarning o‘zgaruvchanligi va jarayonni uzluksiz boshqarish zarurati bilan chegaralanadi. Shu sababli quyosh energetikasi, bioelektrokimyoviy jarayonlar, membranali ajratish va sun’iy intellektga asoslangan boshqaruvni yagona texnologik tizimga integratsiyalash istiqbolli yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada oqova suvlarni tozalashda membranali bioreaktorlar, elektrobiokimyoviy tizimlar, elektro-membranali bioreaktorlar, quyosh energiyasida ishlaydigan membranali qurilmalar hamda intellektual boshqaruv algoritmlarining qo‘llanish imkoniyatlari tahlil qilinadi.

References

1. Asif M.B., Maqbool T., Zhang Z. Electrochemical membrane bioreactors: State-of-the-art and future prospects. Science of the Total Environment, 741, 2020, 140233.

2. Daud S.M., Noor Z.Z., Mutamim N.S.A., Baharuddin N.H., Aris A. In-depth insight on microbial electrochemical systems coupled with membrane bioreactors for performance enhancement: a review. Environmental Science and Pollution Research, 30, 2023, 91636–91648.

3. Wang J., Zhao S., Kakade A., Kulshrestha S., Liu P., Li X. A Review on Microbial Electrocatalysis Systems Coupled with Membrane Bioreactor to Improve Wastewater Treatment. Microorganisms, 7(10), 2019, 372.

4. Chen M., Li Y., Sun X. et al. Recent advances in electrochemical processes integrated with anaerobic membrane bioreactor in wastewater treatment. Chemical Engineering Journal, 468, 2023, 143822.

5. Zhu M., Gao S., Chen Y. et al. AI for membrane bioreactors: Fouling prediction and decision support. Journal of Water Process Engineering, 2026, 110533.

6. Membrane fouling prediction and uncertainty analysis using machine learning: A wastewater treatment plant case study. Journal of Membrane Science, 660, 2022, 120817.

7. Predictive modeling based on artificial neural networks for membrane fouling in a large pilot-scale anaerobic membrane bioreactor for treating real municipal wastewater. Science of the Total Environment, 912, 2024, 169164.

8. Machine learning algorithms for predicting membrane bioreactors performance: A review. Journal of Environmental Management, 2025, 124978.

9. AI-Enabled Membrane Bioreactors: A Review of Control Architectures and Operating-Parameter Optimization for Nitrogen and Phosphorus Removal. Water, 17, 2025, 2899.

10. Solar powered membrane bioreactor (MBR) treating wastewater for reuse at a hospital in Kampala, Uganda – Results of pilot-scale trials. ScienceDirect, 2024

Downloads

Published

2026-09-08