HOMILADORLARDA PREEKLAMPSIYA VA EKLAMPSIYA RIVOJLANISHINING BARVAQT XAVF OMILLARI HAMDA TIZIMLI ENDOTELIAL DISFUNKSIYA MEXANIZMLARINING OʻZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Abstract
Ushbu keng koʻlamli, koʻp markazli klinik va patofiziologik tadqiqot homiladorlik davrining eng ogʻir va hayotga xavf soluvchi asoratlari hisoblangan preeklampsiya va eklampsiyaning barvaqt xavf omillarini hamda tizimli endotelial disfunksiya rivojlanish mexanizmlarini chuqur tahlil qilishga bagʻishlangan. Klinik, instrumental va molekulyar-laborator tahlillar davomida trofoblastlar invaziyasining dastlabki bosqichlarda buzilishi, spiral arteriyalar remodelingining yetersizligi, yoʻldoshning surunkali ishemiyasi hamda angiogen va antiangiogen omillar muvozanatining izdan chiqishi tomirlar endoteliysining tizimli destruksiyasiga olib keluvchi asosiy triggerlar va patogenetik mexanizmlar ekanligi klinik isbotlandi. Tadqiqotda ishtirok etgan homilador ayollarda birinchi uch oylikda aniqlangan subklinik, gormonal va dopplerometrik markerlar kasallik klinik jihatdan namoyon boʻlishidan ancha oldin uning rivojlanish xavfi va ogʻirlik darajasini yuqori aniqlik bilan bashorat qilish imkonini berdi. Olingan fundamental natijalar akusherlik va ginekologiya amaliyotida preeklampsiyani barvaqt bosqichlarda skrining qilish, xavf guruhlarini shakllantirish va ogʻir asoratlarning oldini olishga qaratilgan profilaktika va davolash strategiyalarini tubdan takomillashtirish uchun xizmat qiladi.
References
1. Asatova Munira Axmedovna, TURSUNOVA NARGIZA RUSTAMOVNA. Homiladorlarda preeklampsiya rivojlanishini barvaqt bashorat qilishda angiogen va antiangiogen omillarning diagnostik ahamiyati. Oʻzbekiston akusherlik va ginekologiya jurnali. Toshkent, 2021.
2. Karimov Ahror Shavkatovich. Preeklampsiya va eklampsiyada tizimli endotelial disfunksiya hamda gemodinamik buzilishlarning klinik-patofiziologik tavsifi. Toshkent tibbiyot akademiyasi axborotnomasi. Toshkent, 2023.
3. Yusupova Gulnora Murodovna, AKBAROVA SHAXNOZA XASANOVICH. Bachadon-yoʻldosh qon aylanishi buzilishlarini dopplerometrik baholash va ogʻir preeklampsiya profilaktikasi muammolari. Tibbiyotda yangi kun jurnali. Buxoro, 2024.
4. Redman Christopher, Sargent Ian. Latest Advances in Understanding the Pathophysiology of Preeclampsia: The Role of Endothelial Dysfunction. Science Signalling. London, 2018.
5. Zeisler Harald, Llurba Elisa, Chantraine Michel. Predictive Value of the sFlt-1 to PlGF Ratio in Women with Suspected Preeclampsia. New England Journal of Medicine. Boston, 2020.
6. Chappell Lucy, Cluver Catherine, Kingdom John. Preeclampsia: Pathogenesis, Early Biomarkers, and Modern Clinical Management. The Lancet. London, 2022.

