IJTIMOIY TARMOQLARNING DOLZARBLIGI VA JAMIYATDAGI O‘RNI
Keywords:
ijtimoiy tarmoq, internet, axborot jamiyati, yoshlar, kommunikatsiya, raqamli madaniyat, psixologik ta'sir, axborot xavfsizligi, muvozanat tamoyili, tarmoq jamiyati.Abstract
Ushbu maqolada ijtimoiy tarmoqlarning zamonaviy jamiyatdagi o‘rni, rivojlanish tendensiyalari va inson hayotiga ta'siri keng tahlil qilinadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyevning raqamli texnologiyalar va axborot xavfsizligiga oid yo‘naltiruvchi qarashlari maqolaning dolzarbligini davlat siyosati darajasida asoslab beradi. Ilmiy-nazariy asos sifatida M.Kastelsning tarmoq jamiyati nazariyasi, Sh.Turklning psixologik tadqiqotlari, J.van Dijkning medianqidiy yondashuvi va N.Karrning neyrologik tahlillari qo‘llanilgan. O‘zbek olimlari A.Holiqov, D.Karimova, O.Nazarov va B.Tahirovlarning mahalliy kontekstdagi tadqiqotlari ham muhim manba bo‘lib xizmat qilgan. Maqolada ijtimoiy tarmoqlarning ta'lim, biznes, siyosat va shaxslararo munosabatlardagi roli ko‘rsatilgan. Yoshlar orasidagi qaramlik, kiberbulling, dezinformatsiya va shaxsiy ma'lumotlar xavfsizligi muammolari tahlil qilingan. Muallif tomonidan «muvozanat tamoyili» konsepsiyasi ishlab chiqilib, amaliy tavsiyalar berilgan
References
1. Mirziyoyev Sh.M. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga Murojaatnomasi (2024-yil 25-yanvar). — Toshkent: O‘zbekiston Milliy Matbuot Uyi, 2024. — 64 b.
2. Mirziyoyev Sh.M. «O‘zbekiston — 2030» strategiyasi — yangi O‘zbekiston strategik maqsadlari to‘g‘risida: Prezidentning maxsus taqdimoti (2023-yil 1-sentabr). [Elektron manba]. — URL: https://president.uz/oz/lists/view/6482. (Murojaat: 20.03.2024).
3. Mirziyoyev Sh.M. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Oliy Majlisga Murojaatnomasi (2022-yil 20-dekabr). — Toshkent: O‘zbekiston Milliy Matbuot Uyi, 2022. — 56 b.
4. Mirziyoyev Sh.M. Raqamli texnologiyalar vazirligi tashrifi chog‘idagi nutq (2023-yil 20-dekabr). [Elektron manba]. — URL:
https://president.uz/oz/lists/view/6937. (Murojaat: 15.03.2024).
5. Holiqov A.A. Raqamli jamiyatda axborot madaniyati: monografiya. — Toshkent: Fan nashriyoti, 2021. — 180 b. ISBN 978-9943-06-892-4.
6. Nazarov O.N. Yoshlar orasida internet va ijtimoiy tarmoqlarga qaramlik: psixologik-pedagogik tahlil: monografiya. — Toshkent: TDPU nashriyoti, 2022. — 128 b. ISBN 978-9943-39-127-6.
7. Tahirov B.N. Axborot xavfsizligi asoslari: o‘quv qo‘llanma. — Buxoro: Fan va ta'lim nashriyoti, 2022. — 156 b. ISBN 978-9943-46-312-1.
8. Boyd D., Ellison N. Social Network Sites: Definition, History, and Scholarship // Journal of Computer-Mediated Communication. — 2007. — Vol. 13, No. 1. — P. 210–230. DOI: 10.1111/j.1083-6101.2007.00393.x.
9. Carr N. The Shallows: What the Internet Is Doing to Our Brains. — New York: W.W. Norton and Company, 2010. — 276 p. ISBN 978-0-393-07222-8.
10. Castells M. The Rise of the Network Society. Vol. 1. The Information Age: Economy, Society and Culture. 2nd ed. — Oxford; Malden: Blackwell Publishers, 2000. — 594 p. ISBN 978-0-631-22140-1.
11. Turkle Sh. Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other. — New York: Basic Books, 2011. — 360 p. ISBN 978-0-465-01021-9.
12. Van Dijck J. The Culture of Connectivity: A Critical History of Social Media. — New York; Oxford: Oxford University Press, 2013. — 228 p. ISBN 978-0-19-985052-3.
13. Crystal D. Language and the Internet. 2nd ed. — Cambridge: Cambridge University Press, 2006. — 304 p. ISBN 978-0-521-86859-7.
14. Karimova D.R. Media madaniyat va yoshlar tarbiyasi: monografiya. — Toshkent: Yangi asr avlodi nashriyoti, 2020. — 144 b. ISBN 978-9943-08-447-4.
15. Holmes J. An Introduction to Sociolinguistics. 4th ed. — London; New York: Routledge (Taylor & Francis Group), 2013. — 432 p. ISBN 978-0-415-58456-4.
