FARADAY EFFEKTINING NANO-TUZILMALI MAGNIT-OPTIK MUHITLARDA REZONANSLI KUCHAYISHI VA ULARNING SPINTRONIKADAGI ISTIQBOLLARI
Keywords:
Faraday effekti, nano-tuzilmalar, magneto-optika, foton kristallari, spintronika, uzatish matrisasi, plazmonika, rezonans, yupqa plyonkalar.Abstract
Ushbu maqolada ko‘p qatlamli dielektrik va magnit dielektrik nano-tuzilmalarda (foton kristallarida) Faraday effektining (yorug‘lik polyarizatsiya tekisligining burilish burchagi) nochiziqli va rezonansli kuchayish mexanizmlari tadqiq etilgan. Tadqiqot maqsadi nano-o‘lchamli magnit plyonkalarda optik yutilishni oshirmasdan magneto-optik effekti samaradorligini maksimallashtirishdan iborat. Ishda uzatish matrisalari metodi (TMM) va chekli farqlar usuli (FDTD) yordamida elektromagnit maydonining lokalizatsiyasi hisoblab chiqildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, mikro-rezonator strukturalarida lokal elektromagnit maydonning kuchi ortishi hisobiga Faraday aylanish burchagi bir qatlamli plyonkalarga nisbatan 12 barobargacha kuchayadi.
References
1. Habibullayev P. K. Fizika neodnorodnix sred. – Toshkent: Fan, 2002. – 320 s.
2. Mirsalixov B. A. Magnitit optikasi va magnetooptik hodisalar. – Toshkent: Universitet, 2011. – 215 b.
3. Karimov X. S., Axmedov R. A. Yupqa plyonkalar fizikasi va nanotexnologiya. – O‘zbekiston fizika jurnali, 2018, 20(3), 145-152-b.
4. Soliyev A. M. Foton kristallari va ularning optik xususiyatlari. – Toshkent: Mumtoz so‘z, 2015. – 180 b.
5. Qodirov J. R. Optoelektronika asoslari. – Farg‘ona: Alfa, 2020. – 240 b.
6. Tojiyev M. T., O‘rinov Sh. O. Ko‘p qatlamli dielektrik strukturalarda interferensiya. – O‘zbekiston Milliy Universiteti xabarlari, 2021, №4, 88-93-b.
7. G‘ofurov R. K. Spintronika materiallari va nanomagnitizm. – Toshkent: NUUz, 2019. – 195 b.
8. Hakimov Z. M. Nano-strukturalarni kompyuterli modellashtirish usullari. – Toshkent: Fan, 2014. – 280 b.
9. Ismoilov B. B. Magneto-optik modulyatorlar va ularning texnikadagi qo‘llanilishi. – Ilm-fan va innovatsion rivojlanish, 2022, 5(2), 34-41-b.
10. Yusupov X. A. Kristallofizika va nochiziqli optika muammolari. – Toshkent: Innovatsiya, 2021. – 205 b.
11. Inoue M., Khanikaev A. B., Baryshev A. V. Magnetophotonic Crystals. – Springer Series in Materials Science, 2013, Vol. 170, pp. 23-56.
12. Born M., Wolf E. Principles of Optics. – 7th ed., Cambridge University Press, 2019. – 952 p.
13. Taflove A., Hagness S. C. Computational Electrodynamics: The Finite-Difference Time-Domain Method. – Artech House, 2015. – 1038 p.
14. Shvets G., Khanikaev A. B. Metamaterials and plasmonics in magneto-optics. // Nature Photonics, 2018, Vol. 12, pp. 142-151.
Elektron manbalar:
15. Lumerical FDTD Solutions Knowledge Base. [Elektron resurs]. URL: https://support.lumerical.com (Murojaat sanasi: 12.03.2026).
16. arXiv.org e-Print archive: Physics - Optics. [Elektron resurs]. URL: https://arxiv.org/list/physics.optics/recent (Murojaat sanasi: 04.05.2026).
17. ScienceDirect: Magneto-Optical Nanostructures. [Elektron resurs]. URL: https://www.sciencedirect.com/topics/materials-science/magneto-optical-material (Murojaat sanasi: 18.06.2026).

