QALQONSIMON BEZ KASALLIKLARIDA YURAK FAOLIYATI O‘ZGARISHLARI VA XIRURGIK DAVOLASH

Authors

  • Nazarova Diyoraxon Central Asian Medical University of students Author
  • Mutabarova Mohinora Central Asian Medical University of students Author
  • Xabibullayev Ne‘matillo Central Asian Medical University of students Author

Keywords:

Qalqonsimon bez, gipertireoz, gipotireoz, yurak faoliyati, taxikardiya, bradikardiya, aritmiya, gemodinamika, miokard, yurak yetishmovchiligi, tiroidektomiya.

Abstract

Qalqonsimon bez kasalliklari endokrin tizim patologiyalari orasida keng tarqalgan bo‘lib, ular yurak-qon tomir tizimi faoliyatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Gipertireoz va gipotireoz holatlarida yurak urish tezligi, ritm va o‘tkazuvchanlik buzilishlari, miokard qisqaruvchanligining o‘zgarishi hamda gemodinamik yuklamaning ortishi kuzatiladi. Ushbu maqolada qalqonsimon bez kasalliklarida yurak faoliyati o‘zgarishlarining patofiziologik mexanizmlari, klinik belgilari va diagnostik yondashuvlar tahlil qilingan. Shuningdek, tugunli bo‘qoq va qalqonsimon bez o‘smalarida qo‘llaniladigan xirurgik davolash usullari, jumladan tiroidektomiya va minimal invaziv operatsiyalar hamda ularning yurak faoliyatiga ta’siri yoritilgan. Tadqiqot natijalari qalqonsimon bez patologiyalarini erta aniqlash va kompleks davolash yurak asoratlarining oldini olish hamda bemorlar hayot sifatini yaxshilashda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.

References

1. Jameson J.L., Fauci A.S., Kasper D.L., Hauser S.L., Longo D.L. Harrison’s Principles of Internal Medicine. 22nd ed. McGraw-Hill Education; 2025.

2. Melmed S., Auchus R.J., Goldfine A.B., Koenig R.J. Williams Textbook of Endocrinology. 15th ed. Elsevier; 2025.

3. Brent G.A. Mechanisms of thyroid hormone action. The Journal of Clinical Investigation. 2024;134(2):e160–e175.

4. Klein I., Danzi S. Thyroid disease and the heart. Circulation. 2024;150(10):845–860.

5. Fliers E., Boelen A. Thyroid hormone and cardiovascular system. Nature Reviews Endocrinology. 2024;20(3):145–158.

6. Kahaly G.J., Bartalena L., Hegedüs L. European Thyroid Association guidelines for management of Graves’ disease. European Thyroid Journal. 2024;13(1):1–50.

7. Ross D.S., Burch H.B., Cooper D.S. 2024 American Thyroid Association guidelines for thyroid disease management. Thyroid. 2024;34(5):567–612.

8. Libby P., Bonow R.O., Mann D.L. Braunwald’s Heart Disease. 13th ed. Elsevier; 2026.

9. Guyton A.C., Hall J.E. Textbook of Medical Physiology. 15th ed. Elsevier; 2025.

10. Kumar V., Abbas A.K., Aster J.C. Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease. 11th ed. Elsevier; 2025.

11. American Thyroid Association (ATA). Clinical Guidelines for Thyroid Disorders. 2024.

12. European Society of Cardiology (ESC). Cardiovascular Disease Prevention Guidelines. European Heart Journal. 2024;45(21):1890–1985.

13. Biondi B., Cooper D.S. The clinical significance of subclinical thyroid dysfunction. The Lancet Diabetes & Endocrinology. 2024;12(4):230–242.

14. Fadel B.M. Thyroid hormone and cardiovascular hemodynamics. Endocrine Reviews. 2024;45(2):120–135.

15. American Association of Endocrine Surgeons. Guidelines for Thyroid Surgery. 2025.

Downloads

Published

2026-06-18