CORONAVIRIDAE OILASINING EVOLUTSION DINAMIKASI, FILOGENETIK TASNIFI VA ZOONOZ KELIB CHIQISH MEXANIZMLARI

Authors

  • Joʻramirzayeva Fotima Bahodir qizi University of Business and Science Davolash ishi yo‘nalishi 25-15 guruh talabasi Author
  • Umaraliyeva Muhabbat Yusuf qizi University of Business and Science Davolash ishi yoʻnalishi 25-15 guruh talabasi Author
  • Shohabiddinova Shohsanam Zafarjon qizi University of Business and Science Davolash ishi yo‘nalishi 25-15 guruh talabasi Author
  • Asqaraliyev Lutfullo Fayzullo oʻgʻli University of Business and Science Davolash ishi yo‘nalishi 25-15 guruh talabasi Author
  • Mirzanazarova Bonu Boxodirjon qizi University of Business and Science Davolash ishi yònalishi 25-15 guruh talabasi Author
  • Ergashboyeva Muqaddam Baxtiyor qizi University of Business and Science Davolash ishi yoʻnalishi 25-15 guruh talabasi Author

Abstract

Ushbu keng qamrovli ilmiy maqolada Coronaviridae oilasining kelib chiqishi, tarkibiy tizimi, kashf etilish tarixi, genomik tuzilishi va zamonaviy evolutsion oʻzgarishlari chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida virusning genomik plastikligi, turlararo oʻtish mexanizmlari va mezbon hujayra retseptorlari bilan oʻzaro aloqalari molekulyar darajada oʻrganildi. Natijalar shuni koʻrsatadiki, koronaviruslarning mutatsion tezligi boshqa RNK viruslariga nisbatan oʻziga xos proofreading tizimi tufayli nisbatan barqaror boʻlsa-da, gomeologik rekombinatsiya hodisalari va selektiv evolutsion bosim tufayli ular yuqori darajadagi immunologik qochish hamda moslashuvchanlik xususiyatiga ega. Maqolada keltirilgan ma’lumotlar kelajakdagi epidemiyalarning oldini olishda fundamental asos boʻlib xizmat qiladi.

References

1. Andersen K. G., Rambaut A., Lipkin W. I., Holmes E. C., Garry R. F. The proximal origin of SARS-CoV-2. Nature Medicine.

2. Gorbalenya A. E., Baker S. C., Baric R. S., de Groot R. J., Drosten C., Gulyaeva A. A., Haagmans B. L., Lauber C., Leontovich A. M., Linial M., Penzar D., Perlman S., Poon L. L. M., Samborskiy D. V., Sidorov I. A., Sola I., Ziebuhr J. The species Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus: classifying 2019-nCoV and naming it SARS-CoV-2. Nature Microbiology.

3. Cui J., Li F., Shi Z. L. Origin and evolution of pathogenic coronaviruses. Nature Reviews Microbiology.

4. Mamatqulov X. A., Nurmatov B. S., Toshpoʻlatov R. R. Oʻzbekistonda respirator virusli infeksiyalarning epidemiologik xususiyatlari va koronaviruslar oilasining genomik tahlili. Oʻzbekiston Tibbiyot Jurnali.

5. Ismoilov M. T., Aliyeva N. K. Zoonoz infeksiyalarning turlararo oʻtish mexanizmlari va Coronaviridae oilasining tabiiy rezervuarlari. Biomeditsina va Amaliy Tibbiyot Jurnali.

6. Karimov Sh. I., Ahmedov A. M. Oʻtkir respirator distress-sindromi patogenezida virusli mutatsiyalarning oʻrni va xalqaro taksonomik diagnostika asoslari. Nazariy va Klinik Tibbiyot Jurnali.

Downloads

Published

2026-06-17

Issue

Vol. 3 No. 3 (2026): STUDYING THE PROGRESS OF SCIENCE AND ITS SHORTCOMINGS

Section

Articles