O‘ZBEK TILIDA NUTQIY MULOQOT JARAYONINING PSIXOLINGVISTIK MEXANIZMLARI
Keywords:
psixolingvistika, nutqiy muloqot, kognitiv jarayonlar, nutq hosil bo‘lishi, kommunikativ kompetensiyaAbstract
Mazkur maqolada o‘zbek tilida nutqiy muloqot jarayonining psixolingvistik mexanizmlari ilmiy asosda tahlil qilinadi. Tadqiqotda nutq hosil bo‘lishi, qabul qilinishi va qayta ishlanishi jarayonlari, kognitiv, semantik va ijtimoiy omillarning o‘zaro ta’siri o‘rganiladi. Shuningdek, nutqiy faoliyatning psixik bosqichlari hamda ularning kommunikativ samaradorlikka ta’siri aniqlanadi. Tadqiqot natijalari o‘zbek tilida nutqiy muloqotni takomillashtirish va lingvistik hamda psixologik yondashuvlarni integratsiya qilish zarurligini ko‘rsatadi.
References
1. Levelt, W. (1989). Speaking: From intention to articulation.
Nutq hosil bo‘lish jarayonining konseptualizatsiya–formulatsiya–artikulyatsiya modelini asoslab bergan fundamental manba.
2. Chomsky, N. (1965). Aspects of the theory of syntax.
Tilning generativ modeli va inson tafakkuri bilan bog‘liqligini tushuntiradi.
3. Vygotsky, L. S. (1986). Thought and language.
Til va tafakkur o‘rtasidagi psixologik bog‘liqlikni ochib beruvchi klassik asar.
4. Leontyev, A. A. (2003). Psixolingvistika asoslari.
Nutqiy faoliyatning psixologik mexanizmlarini tizimli yondashuvda izohlaydi.
5. Brown, H. D. (2000). Principles of language learning and teaching.
Til o‘rganish jarayonida psixologik va kommunikativ omillarni yoritadi.
6. Clark, H. H. (1996). Using language.
Nutqiy muloqotning interaktiv va pragmatik jihatlarini chuqur tahlil qiladi.
7. Aitchison, J. (2012). Words in the mind: An introduction to the mental lexicon.
Mental leksikon va so‘zlarning ongda qayta ishlanish mexanizmlarini tushuntiradi.
8. Harley, T. A. (2014). The psychology of language: From data to theory.
Nutqni qabul qilish va ishlab chiqish jarayonlarini eksperimental asosda yoritadi.
9. Field, J. (2003). Psycholinguistics: A resource book for students.
Psixolingvistikaning asosiy tushunchalari va amaliy jihatlarini tizimlashtiradi.
10. Traxler, M. J. (2012). Introduction to psycholinguistics: Understanding language science.
Nutqni qayta ishlash, idrok va tushunish jarayonlarini zamonaviy yondashuvda izohlaydi.
