“YO‘L” KONSEPTI VA UNING LINGVOMADANIY TALQINI: MAHMUD KOSHG‘ARIY VA ZAMONAVIY O‘ZBEK MAQOLLARI MISOLIDA”
Keywords:
yo‘l konsepti, maqollar, lingvomadaniy tahlil, Koshg‘ariy, semantik guruh, qadriyat, xalq tafakkuri, tanlov, tafakkur, madaniyat.Abstract
Mazkur maqolada o‘zbek maqollarida uchraydigan “yo‘l” konsepti lingvomadaniy va semantik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot Mahmud Koshg‘ariyning “Devoni Lug‘otit Turk” asaridagi maqollar bilan zamonaviy o‘zbek maqollarini qiyoslash orqali “yo‘l” konseptining tarixiy va madaniy qatlamlarini ochib beradi. “Yo‘l” konsepti xalq tafakkurida hayotiy tanlov, axloqiy pozitsiya, e’tiqod, qismat va harakat kabi tushunchalar bilan semantik jihatdan bog‘langanligi aniqlanadi. Ushbu konsept semantik guruhlarga ajratilib, uning lingvistik o‘zagi va periferiyasi aniqlanadi. Maqola lingvomadaniy tadqiqotlar uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.
References
1. Islomov, S. (2020). Til va tafakkur uyg‘unligi. Toshkent: Fan nashriyoti.
2. Karaulov, Yu. N. (1987). Russkiy yazik i yazikovaya lichnost. Moskva: Nauka.
3. Koshg‘ariy, M. (1072). Devoni lug‘otit turk (Nasriddinov tarjimasi). Toshkent: Fan.
4. Murad, T. (2001). Otamdan qolgan dalalar. Toshkent: Sharq.
5. Sharipova, N. (2022). “Maqollar semantikasi va konseptual tahlili”. O‘zbek tili va adabiyoti, 4, 12–22.
6. Tursunov, R. (2019). “Maqollar tili – xalq tafakkuri ifodasi”. Filologiya masalalari, 1, 69–76.
7. Vezhbitskaya, A. (1996). Language, Culture, and Meaning. Oxford University Press.
8. Murodovich, R. M. (2025, May). KONTSEPT KOGNITIV TILSHUNOSLIKNING ASOSIY TUSHUNCHASI SIFATIDA. In International conference on multidisciplinary science (Vol. 3, No. 5, pp. 60-63).
9. Razokovna, O. M. (2024, March). Creating an electronic database of terms used in the field of music and dance. In CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD (Vol. 1, No. 2, pp. 53-56).
10. Razzokovna, O. M. (2020). Suspense as a Literary Device in English Literature. International Journal on Integrated Education, 3(1), 168-172.
