KORXONALAR MOLIYAVIY BARQARORLIGI VA UNGA TAʼSIR ETUVCHI OMILLAR

Authors

  • Turayeva Sitora Amindjonovna Osiyo Xalqaro Universiteti magistri Author

Keywords:

moliyaviy barqarorlik, korxona moliyaviy strategiyasi, ichki va tashqi omillar, moliyaviy resurslar, kapital strukturasi, risklarni boshqarish, likvidlik, moliyaviy tahlil va prognozlash.

Abstract

Bozor iqtisodiyoti sharoitida har qanday xo‘jalik yurituvchi subyektning asosiy strategik maqsadi uning barqaror va samarali faoliyat yuritishini ta’minlashdan iboratdir. Korxonaning barqaror rivojlanishi, avvalo, uning moliyaviy holati, ya’ni moliyaviy barqarorlik darajasi, moliyaviy resurslardan foydalanish samaradorligi, aktivlar va passivlar o‘rtasidagi muvozanat, hamda tashqi-iqtisodiy muhitning o‘zgaruvchan sharoitlariga tez va moslashuvchan tarzda javob bera olish qobiliyati bilan belgilanadi. Moliyaviy barqarorlik korxonaning to‘lovga layoqatliligini, investitsiya jozibadorligini, moliyaviy xavflarga chidamliligini va bozor muhitida uzoq muddatli raqobatbardoshligini belgilovchi asosiy omillardan biridir. Ushbu maqolada korxonalar moliyaviy barqarorligining nazariy mazmuni, unga ta’sir etuvchi ichki (boshqaruv tizimi, ishlab chiqarish samaradorligi, xarajatlar strukturasini optimallashtirish) va tashqi (soliq siyosati, inflyatsiya, bozor kon’yunkturasi, valyuta kursining o‘zgarishi) omillar, moliyaviy resurslarning to‘g‘ri taqsimoti, kichik, o‘rta va yirik korxonalar kesimida barqarorlik xususiyatlari hamda korxona moliyaviy strategiyasining shakllanishi va uning amaliyotdagi ahamiyati keng qamrovda tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy korxona moliyaviy siyosatining ustuvor yo‘nalishlari, moliyaviy risklarni boshqarish mexanizmlari va xorijiy tajribalar asosida barqarorlikni oshirishga qaratilgan takliflar ishlab chiqiladi.

References

1. Turayeva Sitora Amindjonovna. (2025). MOLIYAVIY BARQARORLIK: BAHOLASH MEZÓNLARI, TURLARI VA ULARNING IQTISODIY RIVOJLANISHDAGI O'RNI. https://doi.org/10.5281/zenodo.14655832

2. Mishkin, F. S. (2021). The Economics of Money, Banking, and Financial Markets (12th ed., pp. 305–310). Pearson.

3. Djalilov, S. M., & Kadirov, A. (2021). Moliyaviy barqarorlikni ta’minlashda korxona strategiyasining o‘rni. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (6), 45–52.

4. OECD. (2020). Access to Finance for SMEs (pp. 14–23). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264084120-en

5. World Bank. (2022). Enterprise Surveys: Financial Access and Firm Performance (pp. 8–12). https://www.enterprisesurveys.org

6. Berk, J., & DeMarzo, P. (2020). Corporate Finance (5th ed., pp. 211–216). Pearson.

7. Brigham, E. F., & Ehrhardt, M. C. (2014). Financial Management: Theory & Practice (14th ed., pp. 145–152, 312–317). Cengage Learning.

8. Deloof, M. (2003). Does Working Capital Management Affect Profitability of Belgian Firms? Journal of Business Finance & Accounting, 30(3‐4), 573–587. https://doi.org/10.1111/1468-5957.00008

9. Jovanović, B. (2015). Macroeconomic environment and corporate financial performance. Economic Annals, 60(204), 217–223. https://doi.org/10.2298/EKA1504217J

10. World Bank. (2022). Enterprise Surveys: Financial Access and Firm Performance (pp. 8–12). https://www.enterprisesurveys.org

11. Porter, M. E. (2008). The Five Competitive Forces That Shape Strategy. Harvard Business Review, 86(1), 78–93. (pp. 79–85).

12. Brealey, R. A., Myers, S. C., & Allen, F. (2020). Principles of Corporate Finance (13th ed., pp. 128–134). McGraw-Hill Education.

13. International Monetary Fund (IMF). (2023). Global Financial Stability Report: Navigating the Risks (pp. 19–25). IMF Publications.

14. Ross, S. A., Westerfield, R. W., & Jordan, B. D. (2018). Fundamentals of Corporate Finance (12th ed., pp. 214–217). McGraw-Hill Education.

15. Brealey, R. A., Myers, S. C., & Allen, F. (2020). Principles of Corporate Finance (13th ed., pp. 344–349). McGraw-Hill Education.

16. Damodaran, A. (2010). Applied Corporate Finance (3rd ed., pp. 166–173). Wiley.

Downloads

Published

2025-05-24