MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA NUTQ KAMCHILIKLARINI BARTARAF ETISH YO'LLARI

Authors

  • Tulyaganova Dilnoza Ravshanbekovna Toshkent Amaliy fanlar universiteti Psixologiya kafedrasi o‘qituvchisi Author
  • Botirova Zebo Xasanovna Toshkent Stomatologiya Instituti 4-bosqich talabasi Author

Keywords:

maktabgacha yosh, nutq rivojlanishi, bolalar nutqi, tibbiy yordam, psixologik yordam, logopediya, pedagogik yordam, nutq mashqlari, leksik-sintaktik kamchiliklar, fonetik kamchiliklar, semantik kamchiliklar, pragmatik kamchiliklar, nutqni rivojlantirish o'yinlari.

Abstract

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda nutq kamchiliklarini bartaraf etish yo'llari ko'rib chiqilgan. Nutq kamchiliklari va ularning turli turlari, shuningdek, bu kamchiliklarning yuzaga kelishiga sabab bo'ladigan omillar tahlil qilingan. Maqolada bolalarning nutq rivojlanishini yaxshilash uchun ota-onalar va pedagoglarning roli, maxsus mashqlar va o'yinlar orqali nutqni rivojlantirish usullari, shuningdek, tibbiy va psixologik yordam zarurligi haqida batafsil ma'lumot berilgan. Nutq kamchiliklarini bartaraf etish jarayoni, bola uchun rivojlanishning muhim bosqichi ekanligi ta'kidlangan.

References

1. Salayeva M.S., & Abduhakimova, M. (2023). Psixodiagnostik tadqiqotlarni amalga oshirish jarayonidagi muammolar // Results of National Scientific Research International Journal, 2(1), 69–79. Retrieved from https://academicsresearch.com/index.php/rnsr/article/view/1470

2. Salaeva M.S., Asrorova M.A. Depressiya holatlarida shaxs ruhiyatining buzilishi va xulq-atvorning o‘zgarishi psixologik muammo sifatida / Psixologik xizmatning dolzarb muammolari va ularni yechish yo‘llari ilmiy-amaliy anjuman materiallari to‘plami. O‘zbekistan Respublikasi Qurolli Kuchlari Akademiyasi, - T.: “QK Akademiyasi”, 2023. - B. 253-256.

3. Salaeva M.S., Asrorova M.A. Globallashuv sharoitida internet tizimining insoniyat psixikasiga ta’siri / “XXI аср шахс тараққиёти: муаммо ва ечимлар” мавзусида 1-анъанавий талаба илмий жамияти ТИЖ илмий-амалий конференцияси, Тошкент амалий фанлар университети «Психология» кафедраси 2022 йил 20 декабрь.

4. Салаева М.С., Бекназарова Х.Х. Бошланғич таълим ўқувчиларини ижтимоий мобиллигини ривожлантириш // Eurasian journal of social sciences, Philosophy and culture. Innovative Academy Research Support Center UIF = 8.2 | SJIF = 6.051 Volume 2 Issue 4, April 2022. ISSN 2181-2888. - Pages 136-139. https://doi.org/10.5281/zenodo.6511330

5. Salaeva M.S., Djumabayeva M. Psixologlar faoliyatida bolalar salomatligini saqlovchi va shaxsini rivojlantiruvchi raqamli manbalar kolleksiyalarini ishlab chiqish zaruriyati / "Мактабгача таълимда давлат ва нодавлат секторини ривожлантириш: янги шакллар ва таълим мазмуни" мавзусидаги Халқаро онлайн конференция / Низомий номидаги ТДПУ. ˗ Т.: 2020 йил 13 май. – Электрон тўплам. - Б.303-305.

6. Салаева М.С., Джумабаева М.Б. Педагогнинг кичик мактаб ёшидаги болаларни ижтимоий мобиллигини оширишга таъсири // Ijtimoiy Fanlarda Innovasiya Onlayn Ilmiy Jurnali, ISSN - 2181-2608. With Impact Factor: 8.2 SJIF: 5.426 - Б. 59–62. http://www.sciencebox.uz/index.php/jis/article/view/1552

7. Salaeva M.S., Luxmanovna N.M. Kichik maktab yoshdagi o’quvchilarni ijtimoiy faolligini rivojlantirish // Scientific Progress. Volume 3 ǀ ISSUE 3 ǀ March, 2022. ISSN: 2181-1601. - Pages 380-383. http://www.scientificprogress.uz/storage/app/media/3-3.%20064.%20380-383.pdf

8. Salayeva M.S., Tulyaganova D.R. Psixolog-ma'ruzachining odatiy xatolari: tahlil va tavsiyalar / “Yangi O‘zbekistonda boshlang‘ich ta’limning dolzarb muammolari, yechimlari va istiqbollari” xalqaro ilmiy-amaliy anjumani. – T.: TDPU nashriyoti, 2024. - B.385-392.

9. Салаева М.С., Халилова Ш.Т. Ўспиринларда креатив фикрлашни ривожлантиришнинг психологик жиҳатлари / “Психологияни ўқитишда замонавий инновацион ёндашув: психологлар фаолиятини ташкил этишда илғор технологиялар” номли Республика илмий-амалий анжумани мақолалар тўплами. Низомий номидаги ТДПУ “Психология” ўқув-илмий маркази. 2019 йил 24 декабрь. – Б.13-16.

10. Salayeva M.S., Shoyunusova F.S. Ta'lim jarayonida o'quvchilarni ijtimoiy faolligini rivojlantirish imkoniyatlari // Academic research journal, 1(5). 2022. -Pp.9-14. https://doi.org/10.5281/zenodo.7227181

11. Salayeva M.S., Shoyunusova F.S. Yangi O'zbekiston sharoitida yoshlar kelajagiga yuksak e'tibor // Problems and scientific solutions, Australia, Melbourne. November 1, 2022. Session 1, Part 5. - Pages 53-60. https://doi.org/10.5281/zenodo.7269286

12. Salaeva M.S., Shoyunusova F.S. Development of high-quality human capital is an important factor of society's development / Innovative development in the global science, Boston, USA. 2022, October 11. https://doi.org/10.5281/zenodo.7184486

13. Salaeva M.S., Shoyunusova F.S. Bola shaxsini shakllantirishda ota-onalarning o'rni // Образование и наука в XXI веке. Международный научно-образовательный электронный журнал. ISSN: 2658-7998. Выпуск №24 (том 4) (март, 2022). - C.751-754. https://www.mpcareer.ru/_files/ugd/Март%202022.%20Том%204.pdf

14. Salaeva M.S., Umirova X.S. Bola tarbiyasida oila va maktabning o'zaro hamkorligi // Problems And Scientific Solutions. - Australia, Melbourne. 2022. – B. 114-123. https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:yMSYe6TfxoMJ:https://academicsresearch.com/index.php/icpass/article/download/294/515&cd=4&hl=ru&ct=clnk&gl=uz https://zenodo.org/record/6762227#.Y1G7dXZByUk https://doi.org/10.5281/zenodo.6762226

15. Salaeva M.S., Urazova K.V. Boshlang‘ich ta’limda o'quv faoliyatning kichik maktab yoshidagi o'quvchilar psixik rivojlanishiga ta’siri / «Білім беру қызметі: инновациялық әдістер, құралдар және тәсілдер» тақырыбындағы халықаралық форум материалдары – Шымкент: «Қызмет» баспаханасы, 2022. - B.432-441. ISBN 978-601-06-8694-6

16. Салаева М.С. Представление проблемной ситуации в виде задачи как психологическое средство мышление в младшем школьном возрасте / «Boshlang’ich ta’limning dolzarb muammolari» Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari to’plami. – Urganch: 2011 yil 11 aprel. – B. 90-92.

17. Салаева М.С., Жуманова И.А. Психолого-педагогические условия самореализации младших школьников в правильном образовательном направлении // World of Scientific news in Science Journal Germany. Impact faсtor: 8.1 https://worldofresearch.ru/index.php/wsjc/index

18. Салаева М.С., Жуманова И.А. Теоретические подходы к изучению проблемы развития саморегуляции младших школьников / Konferensiya-2023-Dekabr. 1-qism. - B. 66-72. https://doi.org/10.5281/zenodo.10465296

19. Салаева М.С., Иномжонова Г.И. Воздействие социально-психологических факторов на динамику детской агрессии в образовательной среде // Yangi Oʻzbekiston pedagoglari axborotnomasi, (2023). 1(1), 5–12. https://doi.org/10.5281/zenodo.7514740

20. Салаева М.С., Бекназарова Х.Х. Формирование мобильности личности как педагогическая проблема // Scientific Progress Volume 3 ǀ ISSUE 3 ǀ 2022 ISSN: 2181-1601. - Pages 384-390. http://www.scientificprogress.uz/storage/app/media/3-3.%20065.%20384-390.pdf

21. Салаева М.С., Мамадалиева У.С. Развитие когнитивной мобильности учащихся в начальном образовании / “Xorijiy tillarni o‘qitishda yangicha yondashuvlar” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy onlayn anjumani. Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti – T.: “Firdavs-Shoh” nashriyoti, 2022 – B. 276-281.

22. Салаева М.С., Павлова М.В. Арт-терапия как средство гармонизации и развития психики младших школьников/ «Заманагөй тәлим ҳәм тәрбия технологиялары: тәжирийбелер, машқалалар ҳәм перспективалар» атамасында Республикалық илмий-әмелий конференция материаллары топламы. Нөкис. 2022 ж. – Б.412-415.

23. Салаева М.С., Павлова М.В. Роль арттерапии в образовательном процессе // Международный научно-образовательный электронный журнал «Образование и наука в XXI веке». ISSN: 2658-7998. Выпуск №22 (том 5) (январь, 2022). - C.1099-1103. https://www.mpcareer.ru/_files/ugd/a62191_0b77bb588ae44c41874c43e8211ea9a8.pdf

24. Салаева М.С., Павлова М.В. Формирование позитивных эмоциональных состояний студентов средствами арттерапии / “Ta‟lim tizimida innovatsiya, integratsiya va yangi texnologiyalar” mavzusidagi 1-Respublika ilmiy anjumani materiallari to’plami. Namangan davlat univеrsitеti. Elektron to‘plam. 2022-yil. - B.3-15.

25. Tulyaganova D.R. (2023). Bolaning maktabgacha ta’lim tashkilotiga faol moslashuvi psixologik rivojlanish omili sifatida / Conferencea, 63-68.

26. Tulyaganova D.R. (2023). The Role of Emotions in Child Psychology: A Multidimensional Perspective // Best Journal of Innovation in Science, Research and Development, 2(5), 268-274.

27. Tulyaganova, D. (2023). Pedagogika yoʻnalishi talabalarida shaxslararo munosabatlar namoyon boʻlishining psixologik determinantlari // Евразийский журнал академических исследований, 3(4 Special Issue), 235-244.

Downloads

Published

2025-03-25