GIPERTONIYA VA GIPOTONIYANING KELIB CHIQISH SABABLARI, ETIOPATOGINEZI, DAVOSI VA PROFILAKTIKASI HAMDA YILLAR KESIMIDAGI O'ZGARISH DINAMIKASI
Keywords:
arterial gipertoniya, arterial gipotoniya, etiopatogenez, epidemiologiya, profilaktika, davolash, dinamika.Abstract
Arterial gipertoniya va arterial gipotoniya O‘zbekiston aholisi orasida keng tarqalgan kardiovaskulyar kasalliklardir. Ushbu tadqiqotning maqsadi ushbu patologiyalarning etiologiyasi, etiopatogenezi, davolash va profilaktika usullari, shuningdek, so‘nggi o‘n yil davomida kasallanish dinamikasidagi o‘zgarish tendensiyalarini o‘rganishdan iborat. Ishlatilgan metodologiyaga epidemiologik ma’lumotlarni retrospektiv tahlil qilish, klinik kuzatuvlar va statistik tahillar kiradi. Natijalar gipertoniyaning asosiy omillari sifatida yosh, irsiyat, semirish va hayot tarzini, gipotoniyaning esa vegetativ disfunktsiya va endokrin buzilishlar bilan bog‘liqligini ko‘rsatdi. So‘nggi yillarda gipertoniya holatlarining ortishi va gipotoniyaning nisbiy barqarorligi qayd etildi. Xulosa qilib aytganda, samarali profilaktika va davolash strategiyalarini ishlab chiqish uchun har ikki holatning milliy xususiyatlarini hisobga olish zarur.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘ligni saqlash vazirligi. O‘zbekistonda yurak-qon tomir kasalliklari statistikasi. Toshkent: Sog‘ligni saqlash nashriyoti, 2023.
2. G‘afforov R.A., Ismoilov S.I. Ichki kasalliklar. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2020.
3. Chazov E.I. Kardiologiya: milliy qo‘llanma. Moskva: GEOTAR-Media, 2019.
4. World Health Organization. Guideline for the pharmacological treatment of hypertension. Geneva: WHO Press, 2021.
5. Xidirova M.T. O‘zbekiston aholisida vegetativ distoniya klinikasi. Toshkent: Fan va texnologiya nashriyoti, 2018.

