O‘ZBEK QONUNCHILIK DISKURSIDA ANTROPOSENTRIK PARADIGMA: SUN’IY INTELLEKT VA LINGVISTIK MODELLASHTIRISH SINTEZI
Keywords:
Antroposentrizm, huquqiy lingvistika, sun’iy intellekt, NLP, kognitiv metofora, raqamli huquqshunoslik.Abstract
Ushbu maqolada o‘zbek huquqiy matnlarining lingvistik tabiati zamonaviy tilshunoslikning ustuvor yo‘nalishi bo‘lgan antroposentrik paradigma asosida tadqiq etiladi. Tadqiqotning innovatsion jihati shundaki, qonunchilik bazasidagi inson omili, sub’yektivlik va kognitiv tuzilmalar zamonaviy sun’iy intellekt algoritmlari yordamida tahlil qilingan. Maqolada qonun tilining qat’iy va quruq qoliplari ortida yashiringan ijtimoiy sub’yekt va uning ehtiyojlari raqamli modellashtirish orqali ochib beriladi. Olingan natijalar o‘zbek huquqiy tilining ijtimoiy-gumanitar transformatsiyasini matematik va lingvistik jihatdan isbotlaydi.
References
1. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi. – Toshkent: Tasvir, 2022.
2. Dadabayev H. O‘zbek tili leksikologiyasi. – Toshkent: Akademnashr, 2019.
3. Tiersma, P. M. (1999). Legal Language. University of Chicago Press.
4. Solan, L. M. (2010). The Language of Statutes: Laws and Their Interpretation. University of Chicago Press.
5. Jurafsky, D., & Martin, J. H. (2023). Speech and Language Processing. Stanford University.
6. Iriskulov M. Tilshunoslikka kirish. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2009.
7. Manning, C. D. (1999). Foundations of Statistical Natural Language Processing. MIT Press.
8. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. — Lex.uz bazasi.
9. O‘zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi. — Lex.uz bazasi.
10. Bender, E. M. (2013). Linguistic Fundamentals for NLP. Morgan & Claypool.
