ZAMONAVIY O'ZBEK NUTQIDA NEOLOGIZMLAR VA "VARVARIZM" MUAMMOSI
Keywords:
leksikologiya, neologizm, varvarizm, globallashuv, lisoniy me’yor, o‘zlashma so‘zlar, nutq madaniyati, ijtimoiy tarmoqlar leksikasi, terminologiya.Abstract
Ushbu maqolada zamonaviy o‘zbek tili leksikasining rivojlanish tamoyillari, xususan, neologizmlarning kirib kelish qonuniyatlari va nutqda varvarizmlarning ko‘payishi bilan bog‘liq muammolar tadqiq etiladi. Globallashuv va raqamli texnologiyalar davrida tilning lug‘at tarkibi boyishining tabiiy jarayoni, ammo o‘zbek tilining ichki imkoniyatlaridan foydalanmasdan chet tili birliklarini asossiz qo‘llash tilning milliy o‘ziga xosligiga putur yetkazayotgani haqida o‘rganishga bagishlangan. Maqolada zaruriy o‘zlashtirmalar va "lisoniy ifloslanish" (varvarizm) o‘rtasidagi farqlar aniq misollar yordamida ko‘rsatib berilgan hamda milliy leksikani asrash bo‘yicha ilmiy takliflar ilgari surilgan.
References
Mirziyoyev Sh.M. "O‘zbek tili bayrami munosabati bilan O‘zbekiston xalqiga tabrigi" (Til haqidagi qonunchilik va davlat tili maqomiga oid rasmiy nutqlar).
2. Mahmudov N. "Til" (O‘zbek tili va uning rivojlanish bosqichlari haqida ilmiy-publitsistik maqolalar to‘plami). – Toshkent: "Akademnashr", 2017.
3. Hojiyev A. "Lingvistik terminlarning izohli lug‘ati". – Toshkent: "O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi" davlat ilmiy nashriyoti, 2002.
4. Begmatov E. "Nutq madaniyati muammolari". – Toshkent: "Fan", 1973. (Klassik manba sifatida).
5. Mengliyev B. "Hozirgi o‘zbek adabiy tili". – Toshkent: "Tafakkur bo‘stoni", 2018.
6. Sayfullayeva R., Qurbonova M. "Hozirgi o‘zbek adabiy tili" (Akademik darslik). – Toshkent: "Fan va texnologiya", 2010.
7. Lotte D.S. "Voprosy zaimstvovaniya i uporyadocheniya inoyazychnykh terminov i terminoelementov". – Moskva: "Nauka", 1982. (Varvarizmlar nazariyasi uchun).
8. Crystal D. "Language and the Internet". – Cambridge University Press, 2006. (Internet leksikasi va global o‘zgarishlar tahlili uchun).
9. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 5 jildlik. – Toshkent: "O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi", 2006-2008.
10. Ziyouz.uz va Nodirabegim.uz kabi ilmiy-ma’rifiy portallarning zamonaviy leksikologiyaga oid elektron resurslari.
