ATOQLI OTLARNING TAHLILI ( O’ZBEK, INGLIZ VA RUS TILLARIDA )

Abstract

Ushbu tadqiqot ingliz va o‘zbek tillarida atoqli otlarning lingvistik tizimdagi o‘rnini chuqur tahlil qiladi. Atoqli otlarning grammatik, semantik va funksional xususiyatlari har ikki til misolida solishtiriladi. Tadqiqotda atoqli otlarning shakllanishi, ularning sintaktik vazifalari, madaniy va tarixiy omillar ta'siri, antroponimik va toponimik birliklarning ishlatilishidagi farqlar ham yoritiladi. Atoqli otlarning kapitalizatsiya qoidalari, morfologik moslashuvi, kelishik qo‘shimchalari bilan integratsiyasi, ingliz tilida artikl bilan bog‘liq noaniqliklar, o‘zbek tilida egalik va kelishik kategoriyalarining roli kabi omillar izchil o‘rganiladi. Tadqiqotning yana bir muhim jihati — atoqli otlarning tarjimada o‘ziga xos muammolari, transkripsiya va transliteratsiya jarayonidagi nomuvofiqliklar, fonetik moslashuvning qoidalari hamda xalqaro nomlarning mahalliy tillarga moslashish tamoyillarini o‘rganishdir. Atoqli otlar tilning nominativ sistemasi asosida shakllanib, kommunikativ jarayonda aniq identifikatsiya vazifasini bajaradi. Shu sababli, har ikki tilda atoqli otlarning qo‘llanishi gap qurilishiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Tadqiqot davomida zamonaviy onomastika, struktur tilshunoslik, kognitiv yondashuv va sotsiolingvistika metodlari asosida tahlillar olib borildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ingliz va o‘zbek tillarida atoqli otlarning umumiy vazifasi bir xil bo‘lsa-da, ularning grammatik integratsiyasi tubdan farqlanadi.