UNESCONING ÕZBEKISTONDAGI MEROS OB'EKTLARINI RÕYXATGA OLISHDAGI SALOHIYATI
Keywords:
UNESCO, madaniy meros, Jahon merosi ro‘yxati, meros ob’ektlari, tarixiy shaharlar, Samarqand, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, turizm rivoji, madaniy diplomatiya, barqaror rivojlanishAbstract
Maqolada UNESCOning O‘zbekistondagi madaniy meros ob’ektlarini Jahon merosi ro‘yxatiga kiritishdagi institutsional salohiyati va uning ilmiy-amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida meros ob’ektlarini tanlash mezonlari, baholash jarayonlari hamda xalqaro standartlar asosida ro‘yxatga olish mexanizmlari o‘rganiladi. Shuningdek, mazkur jarayonning milliy madaniy siyosat bilan uzviy bog‘liqligi hamda merosni asrashdagi o‘rni yoritib beriladi.
Maqolada Samarqand, Buxoro, Xiva va Shahrisabz kabi tarixiy shaharlarning UNESCO ro‘yxatiga kiritilishi misolida O‘zbekistonning boy madaniy merosi ilmiy asosda tahlil qilinadi. Ushbu ob’ektlarning xalqaro miqyosda e’tirof etilishi ularning tarixiy va madaniy qiymatini oshirish bilan birga, turizm rivoji, iqtisodiy samaradorlik va madaniy diplomatiyaning mustahkamlanishiga xizmat qilishi asoslab beriladi.
Maqolada UNESCO bilan hamkorlik doirasida mavjud muammolar va istiqbolli yo‘nalishlar ham ko‘rib chiqiladi. Xususan, meros ob’ektlarini muhofaza qilishda zamonaviy texnologiyalarni joriy etish, raqamlashtirish, ekologik barqarorlikni ta’minlash hamda mahalliy aholi ishtirokini kuchaytirish zarurligi ta’kidlanadi. Natijada, UNESCOning O‘zbekistondagi faoliyati madaniy merosni saqlash va uni global miqyosda targ‘ib etishda muhim strategik omil sifatida baholanadi.
References
1. Axmedov, I. (2018). Ta’lim nazariyasi va metodikasi. Toshkent: “Ilm-Ziyo” nashriyoti.
2. Toshpulatov, R. (2020). O‘zbekistonning tarixiy shaharlar merosi. Toshkent: “Fan va texnologiya” nashriyoti.
3. Karimov, S. (2017). Madaniy merosni saqlash va boshqarish. Toshkent: “Akademnashr”.
4. UNESCO. (1972). Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage. Paris: UNESCO Publishing.
5. UNESCO Office in Tashkent. (2019). Uzbekistan World Heritage Sites: Management and Preservation. Tashkent: UNESCO.
6. Nazarov, A. (2016). O‘zbekistonda tarixiy shaharlarni rivojlantirish va muhofaza qilish. Toshkent: “Sharq”.
7. Smith, L. (2006). Uses of Heritage. London: Routledge.
8. Sayfutdinov, M. (2018). Turizm va madaniy diplomatiya. Toshkent: “Madaniyat va turizm”.
9. Rakhimov, B. (2015). Ipak yo‘li va O‘zbekistonning madaniy merosi. Toshkent: “O‘zbekiston nashriyoti”.
10. UNESCO World Heritage Centre. (2021). World Heritage List: Operational Guidelines. Paris: UNESCO Publishing.
