6–10 YOSHLI BOLALARDA BILISH JARAYONLARINING (IDROK, XOTIRA, TAFAKKUR) RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI
Keywords:
boshlang‘ich ta’lim, kichik maktab yoshi, bilish jarayonlari, idrok, xotira, tafakkur, psixologik rivojlanish, ixtiyoriy xotira, mantiqiy tafakkur, bilish faoliyati, yosh xususiyatlari, pedagogik yondashuv.Abstract
Ushbu maqolada 6–10 yoshli bolalarda bilish jarayonlarining (idrok, xotira va tafakkur) rivojlanish xususiyatlari psixologik-pedagogik nuqtai nazardan tahlil etiladi. Kichik maktab yoshi bolaning intellektual rivojlanishida muhim bosqich bo‘lib, aynan shu davrda bilish faoliyati sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tariladi. Mazkur yosh davrida idrok jarayoni aniqroq va tizimliroq tus oladi, bolalar predmet va hodisalarni maqsadli kuzatish hamda ularni taqqoslash ko‘nikmalarini egallay boshlaydilar. Xotira jarayonida ixtiyorsiz eslab qolishdan ixtiyoriy va mazmunli eslab qolishga o‘tish kuzatiladi, bu esa ta’lim jarayonida samarali o‘zlashtirishga xizmat qiladi. Tafakkur esa ko‘rgazmali-obrazli shakldan asta-sekin mantiqiy va tushunchaviy fikrlashga o‘tadi. Maqolada ta’lim jarayonining bilish jarayonlari rivojiga ta’siri, o‘qituvchining psixologik yondashuvi hamda o‘quvchilarning yosh va individual xususiyatlarini hisobga olish zarurligi asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida bilish jarayonlarini rivojlantirish ta’lim samaradorligini oshirishning muhim omili ekanligini ko‘rsatadi.
References
1. Jean Piaget. The Psychology of the Child. New York: Basic Books.
2. Lev Vygotsky. Mind in Society. Cambridge: Harvard University Press.
3. Aleksey Leontyev. Activity, Consciousness, and Personality. Moscow.
4. G‘oziev E.G‘. Umumiy psixologiya. – Toshkent.
5. Davletshin M.G. Yosh va pedagogik psixologiya asoslari. – Toshkent.
