O'ZBEKISTON MILLIY VALYUTA SIYOSATI VA IMPORT NARXLARIGA UNING TA'SIRI
Keywords:
valyuta kursi, import narxlari, inflyatsiya, VAR modeli, ekonometrik tahlil, makroiqtisodiy barqarorlik, valyuta siyosati, impuls-javob funksiyasi, varians dekompozitsiyasi, O‘zbekiston iqtisodiyoti.Abstract
Ushbu tadqiqot O‘zbekistonda milliy valyuta kursi o‘zgarishlarining import narxlariga ta’sirini ekonometrik yondashuv asosida tahlil qiladi. Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, tashqi savdo statistikasi va inflyatsiya ko‘rsatkichlariga oid vaqt qatorlari ma’lumotlaridan foydalanildi. Empirik tahlil doirasida Vektor Avtoregressiya (VAR) modeli qo‘llanilib, valyuta kursi, import narxlari va boshqa makroiqtisodiy omillar o‘rtasidagi dinamik bog‘liqliklar o‘rganildi. Impuls-javob funksiyalari va varians dekompozitsiyasi yordamida valyuta kursi shoklarining import narxlariga qisqa va o‘rta muddatli ta’siri baholandi. Natijalar milliy valyuta qadrsizlanishi import narxlarining oshishiga olib kelishini va bu ta’sir ayniqsa import ulushi yuqori bo‘lgan tovarlarda kuchliroq namoyon bo‘lishini ko‘rsatadi. Tadqiqot xulosalari valyuta kursi siyosati va inflyatsiya jarayonlari o‘rtasidagi bog‘liqlikni tushunishda hamda makroiqtisodiy barqarorlikni ta’minlashga qaratilgan iqtisodiy siyosatni shakllantirishda muhim ahamiyatga ega.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki yillik hisobotlari va statistik ma’lumotlari.
2. Jahon Banki (World Bank) ma’lumotlari.
3. IMF (Xalqaro Valyuta Fondi) hisobotlari.
4. Mahmudov, A. (2021). Valyuta kursi siyosati va uning O‘zbekiston iqtisodiyotiga ta’siri. Iqtisodiyot va statistika jurnali, 3(4), 45–58.
5. Smith, J. (2020). The Impact of Exchange Rate Volatility on Import Prices. Journal of International Economics, 125, 103301.
6. Krugman, P., Obstfeld, M., & Melitz, M. (2018). International Economics: Theory and Policy. Pearson Education.
7. Dornbusch, R. (1987). Exchange Rates and Prices. American Economic Review, 77(1), 93–106.
8. Goldberg, P. K., & Knetter, M. M. (1997). Goods Prices and Exchange Rates: What Have We Learned? Journal of Economic Literature, 35(3), 1243–1272.
9. Campa, J. M., & Goldberg, L. S. (2005). Exchange Rate Pass-Through into Import Prices. Review of Economics and Statistics, 87(4), 679–690.
10. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi. Tashqi savdo va narxlar statistikasi ma’lumotlari.
11. Mishkin, F. S. (2019). The Economics of Money, Banking, and Financial Markets. Pearson.
12. Taylor, J. B. (2001). Low Inflation, Pass-Through, and the Pricing Power of Firms. European Economic Review, 45(7), 1389–1408.
