OILA BARQARORLIGINI TA’MINLASHDA HUQUQIY MEXANIZMLARNING ROLI.
Keywords:
oila barqarorligi, huquqiy mexanizmlar, oilaviy qonunchilik, profilaktika, mediatsiya, ijtimoiy himoya.Abstract
Mazkur maqola oila barqarorligini ta’minlashda huquqiy mexanizmlarning tutgan o‘rni va ahamiyatini kompleks tahlil qiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi – milliy hamda xalqaro huquqiy normalar asosida oilani mustahkamlashga xizmat qiluvchi huquqiy vositalarni aniqlash, ularning amaldagi samaradorligini baholash va takomillashtirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqot jarayonida tahliliy yondashuv, qiyosiy-huquqiy tahlil, statistik ma’lumotlarni o‘rganish hamda normativ-huquqiy hujjatlarni sharhlash metodlaridan foydalanildi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, oilani qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan qonunchilik izchil ravishda yangilanib borayotgan bo‘lsa-da, ayrim mexanizmlarning amaliyotda to‘liq ishlamasligi oilaviy barqarorlikka ma’lum darajada salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Xulosa sifatida, oilaviy nizolarni hal qilish tizimini kuchaytirish, profilaktik-huquqiy choralarning samaradorligini oshirish, shuningdek, aholiga ko‘rsatiladigan institutsionallashgan maslahat xizmatlarini kengaytirish bo‘yicha takliflar ilgari surilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi (1998) Oila kodeksi. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi nashriyoti.
2. O‘zbekiston Respublikasi (2019) Ayollar va erkaklar uchun teng huquq va imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida Qonun. Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 23.09.2019 y.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni (2022) “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Oila va xotin-qizlar siyosati strategiyasi to‘g‘risida”. Prezident.uz. 7-mart 2022-y.
4. Davlat statistika qoʻmitasi (2023) ‘Ўзбекистонда никоҳлар камайиб, ажралишлар кўпайган — статистика’, Kun.uz, 31‑yanvar. Available at: https://kun.uz/kr/26945092 (Accessed: 24 November 2025).
5. Kazinform (2025) ‘Ўзбекистонда қанча никоҳ қайд этилган’, OZ Inform, 14-avgust. Available at: https://oz.inform.kz/news/uzbekistonda-kancha-nikoh-kayd-etilgan-acf8de/?utm_source (Accessed: 24 November 2025).
6. Qalampir.uz (2024) ‘In 2023, one out of every six marriages concluded with a divorce in Uzbekistan’, Qalampir.uz, 14 February. Available at: https://qalampir.uz/en/news/uzbekistonda-turmush-k-urgan-%D2%B3ar-6-zhuftlikning-biri-azhrashgani-ma-lum-buldi-97315?utm_source (Accessed: 24 November 2025).
7. Rashidov, Sh. (2021). Oila institutining ijtimoiy-huquqiy asoslari. Toshkent.
8. Freeman, G. (2016). Family and Social Policy. London: Routledge.
9. Finch, J. & Mason, L. (2018). Family Obligations and Social Change. Cambridge University Press.
10. Richards, L. (2019). Family Dispute Resolution. Oxford University Press.
11. European Commission. (2020). Family Mediation Models in Europe.
12. “Maishiy zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonun (2023).
13. Saidov, A. (2019). Oila huquqi asoslari. Toshkent: Adolat.
14. Safarova, D. K. (2023) ‘Oiladagi shaxslararo munosabatlarning psixologik aspektlari: sog‘lom munosabatlar – sog‘lom oila asosi’, The Theory of Recent Scientific Research in the Field of Pedagogy, 1(10), pp.
15. Uzoqova, M. C. qizi (2023) ‘Oila mustahkamligi jamiyat taraqqiyotining asosi’, Educational Research in Universal Sciences, 2(3 SPECIAL), pp. 734–737.
