ATROF-MUHITNI MUHOFAZA QILISHDA XALQARO HUQUQNING O‘RNI
Keywords:
xalqaro ekologik huquq, barqaror rivojlanish, ekologik xavfsizlik, Parij kelishuvi, O‘zbekiston ekologik siyosati.Abstract
Ushbu maqola xalqaro huquqning atrof-muhitni muhofaza qilishdagi rolini keng qamrovli tahlil qiladi. Global ekologik tahdidlar — iqlim o‘zgarishi, tabiiy resurslarning kamayishi, biologik xilma-xillikning yo‘qolishi va havoning ifloslanishi — xalqaro huquqiy mexanizmlarning barqaror boshqaruvdagi ahamiyatini oshirmoqda. Tadqiqot Stokgolm deklaratsiyasi (1972), Rio-de-Janeyro deklaratsiyasi (1992), Kioto protokoli (1997) va Parij kelishuvi (2015) kabi asosiy xalqaro hujjatlarni o‘rganadi. Tadqiqotda maxsus e’tibor O‘zbekiston tajribasiga qaratilgan: ekologik qonunchilik, milliy iqlim majburiyatlari va “Yashil iqtisodiyot–2030” strategiyasiga qaratiladi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, xalqaro ekologik huquq milliy siyosatni shakllantirish, monitoring va ijro mexanizmlarini rivojlantirish hamda xalqaro hamkorlikni mustahkamlashda muhim vosita hisoblanadi.
References
1.United Nations Environment Programme (UNEP), Global Environmental Outlook Reports. [2] Stockholm Declaration on the Human Environment, 1972. [3] United Nations General Assembly Resolution 76/300, 2022.
2.Stockholm Declaration, 1972
3.Stockholm Declaration on the Human Environment, 1972
4.Rio Declaration on Environment and Development, 1992
5.Kyoto Protocol (1997)
6.Paris Agreement (2015)
7.O‘zbekiston Respublikasining “Tabiatni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi Qonuni, 1992
8.Convention on Biological Diversity (CBD)
9.Germaniya Federativ Respublikasining Federal Atrof-muhit Qonunlari (Umweltgesetzbuch)
10.Aarhus Convention implementation reports, UNECE.org
11.O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi (2023-yilgi tahrir).
12. “Atrof-muhitni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi Qonun (2021);
13. Ekologik nazorat to‘g‘risida”gi Qonun (2013)
14. “Atmosfera havosini muhofaza qilish to‘g‘risida”gi Qonun (2022);
15. Prezidentning “Yashil iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi–2030” qarori;
16. Meadows, D. (2014). Limits to Growth: The 30-Year Update. Chelsea Green Publishing.
17. Sachs, J. (2015). The Age of Sustainable Development. Columbia University Press.
18. Kiss, A., & Shelton, D. (2007). International Environmental Law. Transnational Publishers.
