“KITOB ASH-SHIFO “ASARIDA ILMIY BILISH NAZARIYASI: MANTIQ ,METAFIZIKA VA TABIIY FANLAR UYG’UNLIGI
Keywords:
Avitsenna, Kitāb al-Shifāʾ, ilmiy bilish nazariyasi, mantiq, metafizika, tabiiy fanlar, ilm tasnifi, Aristotel merosi.Abstract
Usto‘zlar orasida markaziy o‘rin tutgan Abū ʿAlī al‑Husayn ibn ʿAbd Allāh ibn Sīnā (Avitsenna) ning «Kitāb al-Shifāʾ» asarida ilmiy bilish nazariyasi mantiq, metafizika hamda tabiiy fanlar doiralari orqali chuqur va tizimli tarzda bayon qilingan. Ushbu maqolada Avitsennaning bilish nazariyasining mohiyati, mantiqiy tahlil jihatlari, tabiiy fanlar va metafizik darajalar bilan uyg‘unligi tahlil qilinadi. Ayniqsa, mantiqiy uslub orqali bilimning asosi, tabiiy fanlar (tabiʿiy fen) yordamida hodisalarni tushunish va metafizika orqali bilimning eng umumiy tamoyillarini izlash jarayoni o‘rganiladi. Shuningdek, bu nazariyaning Avitsennaning ilmiy-falsafiy xazinasida tutgan o‘rni ko‘rib chiqiladi.
References
1. Avicenna (Ibn Sīnā). Kitāb al-Shifāʾ (The Book of Healing). Ed. by G.C. Anawati & Saʿīd Zāyed. Cairo: Al-Hayʾa al-Miṣriyya al-ʿĀmma lil-Kitāb, 1960–1983.
2. Avicenna (Ibn Sina). The Metaphysics of the Healing (al-Ilāhiyyāt min Kitāb al-Shifāʾ). Translated by Michael E. Marmura. Provo, Utah: Brigham Young University Press, 2005.
3. Gutas, Dimitri. Avicenna and the Aristotelian Tradition: Introduction to Reading Avicenna’s Philosophical Works. Leiden: Brill, 2014.
4. McGinnis, Jon. Avicenna. Oxford: Oxford University Press, 2010.
5. Nusseibeh, Sari (ed.). Avicenna’s Al-Shifaʾ: Oriental Philosophy. London: Routledge, 2020.
6. Rahman, Fazlur. Avicenna’s Psychology: An Analysis of the Soul–Body Relationship. London: Oxford University Press, 1952.
7. Davidson, Herbert A. Alfarabi, Avicenna, and Averroes on Intellect: Their Cosmologies, Theories of the Active Intellect, and Theories of Human Intellect. New York: Oxford University Press, 1992.

