OG‘IZ BO‘SHLIG‘INING SHILLIQ QAVATINING KASALLIKLARI

Authors

  • Rahmonov Abdulaziz Azamat oʻgʻli Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Stomatologiya fakultetining 2-bosqich talabasi Author

Keywords:

og‘iz bo‘shlig‘i, shilliq qavat, stomatit, leykoplakiya, lichen planus, pemfigus, kandidamik stomatit, og‘iz gigiyenasi, o‘smalar, differensial diagnostika, immunitet, infeksiyalar, stomatologiya, klinik belgilari

Abstract

Og‘iz bo‘shlig‘ining shilliq qavati inson organizmidagi eng muhim himoya va sezuvchan zonalardan biri hisoblanadi. Ushbu to‘qima nafaqat mexanik, kimyoviy va biologik omillarga qarshi birinchi himoya chizig‘i vazifasini bajaradi, balki organizmning umumiy immunologik holatini belgilashda ham ishtirok etadi. Shilliq qavat kasalliklari ko‘plab etiologik omillarga — infeksiyalar (bakterial, virusli, zamburug‘li), autoimmun reaksiyalar, travmatik shikastlanishlar, o‘smalar, gormonal disbalanslar, dori vositalarining nojo‘ya ta’siri hamda gipovitaminozlarga bog‘liq holda yuzaga keladi. Mazkur maqolada og‘iz bo‘shlig‘ining shilliq qavatida uchraydigan asosiy patologiyalar: stomatitlar (kataral, aftoz, gerpetik, kandidamik), leykoplakiya, lichen planus, pemfigus, xususan, xavfli o‘smalar va oldindan o‘sma holatlarining klinik kechishi, diagnostika metodlari, differensial tashxis va zamonaviy davolash yondashuvlari tahlil qilinadi. Har bir nospecific kasallik o‘ziga xos klinik belgilarga ega bo‘lib, ular orqali bemorga to‘g‘ri tashxis qo‘yish va kompleks terapiya olib borish mumkin. Bundan tashqari, maqolada og‘iz gigiyenasi, ovqatlanish tartibi, stress omillari va immunitet holatining ushbu kasalliklarning rivojlanishiga ta’siri yoritiladi. Kasalliklarni erta aniqlash va to‘g‘ri davolash nafaqat og‘iz bo‘shlig‘ining sog‘lomligini tiklash, balki og‘ir oqibatlarning, shu jumladan, malign transformatsiyaning oldini olish imkonini beradi. Shilliq qavat kasalliklarini chuqur o‘rganish stomatologik amaliyotda, ayniqsa, terapevtik va onkologik jihatdan muhim ahamiyat kasb etadi.         

References

1. Ахмадиев Ш., Саидова М. Клиническая стоматология. – Ташкент: Медицинский университет, 2019. – С. 120-135.

2. Исмоилов Ф.Б., Халилов Д.С. Заболевания слизистой оболочки полости рта. – Ташкент: Фан, 2020. – С. 45-67.

3. Нурматов А.М., Рахимова Г.А. Современные подходы к лечению стоматитов. // Журнал стоматологии. – 2021. – №4. – С. 50-57.

4. Эргашев Р., Ходжиев М. Основы терапии заболеваний слизистой оболочки рта. – Ташкент: Медицинская литература, 2018. – С. 78-94.

5. Махмудова Ш., Каримов Б. Автоиммунные заболевания слизистой оболочки рта. // Вестник медицинских исследований. – 2022. – Т. 15, №2. – С. 100-110.

6. Neville B.W., Damm D.D., Allen C.M., Bouquot J.E. Oral & Maxillofacial Pathology. 4th ed. Saunders Elsevier, 2016. – P. 251-290.

7. Regezi J.A., Sciubba J.J., Jordan R.C.K. Oral Pathology: Clinical Pathologic Correlations. 7th ed. Elsevier, 2016. – P. 300-340.

8. Shafer’s Textbook of Oral Pathology. 7th ed. Elsevier, 2012. – P. 210-250.

9. Scully C., Porter S. Oral Mucosal Disease: Requisites in Dentistry. 3rd ed. Elsevier, 2013. – P. 100-130.

10. Ship J.A. Diagnosis and Management of Oral Mucosal Lesions. Springer, 2015. – P. 55-85.

11. Scully C., Greenberg M.S., Glick M., editors. Burket’s Oral Medicine. 12th ed. PMPH-USA, 2013. – P. 180-220.

12. Zain R.B., Ikeda N., et al. Oral cancer and precancer: Epidemiology and risk factors. In: Oral Cancer and Precancer. Springer, 2013. – P. 15-42.

13. Neville B.W., Damm D.D., Allen C.M., Bouquot J.E. Oral & Maxillofacial Pathology. 3rd ed. Saunders, 2009. – P. 300-320.

14. Kumar V., Abbas A.K., Aster J.C. Robbins Basic Pathology. 10th ed. Elsevier, 2017. – P. 450-480.

15. Feller L., Khammissa R.A.G., Lemmer J. Oral lichen planus: A review. South African Dental Journal, 2014, Vol. 69(10), pp. 460-464.

16. Shamim T. Oral lichen planus: An update. Journal of Oral and Maxillofacial Pathology, 2010; 14(1): 118–122.

17. Rees T.D., Saini T. Oral mucosal diseases. Journal of Dental Research, 2012; 91(3): 237-244.

Downloads

Published

2025-09-14