SPEKTRAL INDEKSLAR VA OPTIK MA’LUMOTLAR ASOSIDA XAVFLI JARAYONLAR ZONALARINI IDENTIFIKATSIYA QILISH
Keywords:
multispektral ma’lumotlar, optik masofadan zondlash, spektral tahlil, spektral indekslar, Sentinel-2, yer qoplami, vegetatsiya, tuproq namligi, GIS, geoaxborot tahlili, geologik monitoring, xavfli geologik jarayonlar.Abstract
Ushbu maqolada spektral indekslar va optik ma’lumotlar asosida xavfli jarayonlar zonalarini identifikatsiya qilish masalasi ko‘rib chiqilgan. Bunda optik tasvirlarning spektral xususiyatlarini baholash orqali yer yuzasidagi o‘zgarishlarni aniqlash va ularning hududiy tarqalishini tahlil qilishga alohida e’tibor qaratilgan. Optik tasvirlarni qayta ishlash, spektral o‘zgarishlarni aniqlash va ularni GIS yordamida tahlil qilish yondashuvlari yoritilgan. Turli davrlardagi tasvirlarni taqqoslash orqali o‘zgaruvchan hududlarni aniqlash imkoniyatlari ko‘rsatilgan. Mazkur yondashuv xavfli jarayonlarni dastlabki bosqichda aniqlash va monitoring qilish imkonini beradi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 25-maydagi 275-son qarori. 2026–2030-yillar uchun O‘zbekiston Respublikasida atrof tabiiy muhitning davlat monitoringi dasturini tasdiqlash to‘g‘risida.
2. Botirov Sh.S., Nomdorov R.U. Radar interferometriyasi texnologiyasining nazariy asoslari va yer yuzasi deformatsiyalarini monitoring qilish imkoniyatlari. Саноатда рақамли технологиялар. 2026. Vol. 4, No. 3.
3. Usmonov F. Sentinel-1 PSInSAR texnologiyasi asosida Qalmoqqir ochiq karyeri bortlarining deformatsiyasini sun’iy yo‘ldosh orqali monitoring qilish. Muhandislik va Iqtisodiyot. 2026. Vol. 4, No. 9. P. 173–180.
4. Botirov Sh.S., Nomdorov R.U., Abdisamatov B.A. Monitoring of Surface Deformation Caused by Underground Mining Activities Using the InSAR Technique Based on Sentinel-1 Imagery. Саноатда рақамли технологиялар. 2026. Vol. 4, No. 1. P. 69–74.
5. European Space Agency. Sentinel-1 Mission: Earth Observation and Radar Interferometry. European Space Agency, 2025.
6. European Space Agency. Sentinel-2 Mission: Multispectral Imaging and Land Monitoring. European Space Agency, 2025.
7. Copernicus Land Monitoring Service. European Ground Motion Service: Ground Motion Monitoring Using Sentinel-1 InSAR Data. European Commission, 2025.
8. United Nations Office for Disaster Risk Reduction. Global Assessment Report on Disaster Risk Reduction 2025. United Nations, 2025.
