KELAJAK KURYERLARI: DRONLAR LOGISTIKA ZANJIRINI QANDAY O‘ZGARTIRMOQDA?”
Keywords:
Logistika, O‘zbekiston, dron, uchuvchisiz uchish apparati (UUA), yuk tashish, innovatsiya, “oxirgi milya” yetkazib berishAbstract
Mazkur maqolada zamonaviy texnologiyalar davrida O‘zbekiston logistika sohasining rivojlanish tendensiyalari hamda ushbu jarayonni yanada jadallashtirishda uchuvchisiz uchish apparatlari (dronlar)ni joriy etish masalalari tadqiq qilingan. Maqolada logistikada qo‘llaniladigan dronlarning tasnifi va texnik turlari batafsil yoritilib, havo transporti orqali yuk tashishning iqtisodiy samaradorligi, afzalliklari (foydalari) hamda mavjud texnik-huquqiy xavf-xatarlari (zararlari) tahlil qilingan. Shuningdek, milliy logistika tizimiga dron texnologiyalarini integratsiya qilish bo‘yicha istiqbolli takliflar ilgari surilgan.
References
1. Everdrone. (2022). Automated external defibrillator delivery via drones in cardiac arrest emergencies: The Trollhättan experience. Scandinavian Journal of Emergency Medicine, 14(3), 112–125.
2. Gartner Research. (2025). Emerging technologies in logistics: The future of autonomous drone swarms and urban air mobility (UAM). Gartner IT Logistics & Supply Chain Index, Report No. G-2025-447.
3. Karimov, A. H., & Soliyev, F. M. (2024). O‘zbekistonning keskin kontinental iqlim va murakkab geomorfologik sharoitlarida transport-logistika tizimini raqamlashtirish muammolari. O‘zbekiston transporti va logistikasi jurnali, 4(2), 45–58.
4. Little Ripper Group. (2024). Hydrological search, rescue and tracking operations using AI-powered drones in Newcastle coastal zones. Australian Maritime & Rescue Journal, 8(1), 23–37.
5. McKinsey & Company. (2023). The last mile revolution: How drone delivery is optimizing supply chain costs and reducing carbon emissions. McKinsey Operations & Infrastructure Review, 19(4), 89–104.
6. O‘zbekiston Respublikasi Davlat dasturi. (2026). Raqamli iqtisodiyot va smart-logistika infratuzilmasini rivojlantirish chora-tadbirlari hamda fuqarolik dronlaridan foydalanishni liberallashtirish strategiyasi. O‘zbekiston Milliy qonunchilik bazasi, Lex.uz.
7. O‘zbekiston Respublikasining Havo kodeksi. (2025). Uchuvchisiz uchish apparatlaridan (UUA) foydalanish, havo hududini huquqiy tartibga solish va xavfsizlik zonalarini belgilash tartibi. Toshkent: Adolat, Lex.uz ID: 6284990.
8. SZ DJI Technology Co., Ltd. (2024). Drones in search and rescue operations: Global analytical statistics on lives saved. DJI Enterprise Analytics Hub, 7(2), 55–67.
9. Tursunov, S. R. (2025). “Yashil logistika” va Smart City konsepsiyalari: O‘zbekiston megapolislari uchun dronportlar tarmoqlarini loyihalashning iqtisodiy asoslari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar ilmiy elektron jurnali, 6, 88–97.
10. Unmanned Traffic Management (UTM) Global Framework. (2025). Integrating artificial intelligence and blockchain for dynamic routing models in urban airspace. IEEE Transactions on Intelligent Transportation Systems, 26(4), 301–315. DOI: 10.1109/TITS.2025.109284.

