ARTERIAL GIPOTENZIYA: ETIOLOGIK OMILLARI, OʻTKIR HOLATLARDA SHOSHILINCH BIRINCHI YORDAM, KLINIK OQIBATLARI VA ZAMONAVIY DAVOLASH STRATEGIYALARI
Keywords:
arterial gipotenziya, gipovolemiya, kollaps, birinchi yordam, perfuzion bosim, ortostatik shok, tonizirlovchi terapiya.Abstract
Ushbu maqolada arterial qon bosimi pasayishining (gipotenziyaning) asosiy etiologik sabablari, patofiziologik mexanizmlari va uning organizm hayotiy faoliyatiga taʼsiri batafsil tahlil qilingan. Qon bosimining keskin (oʻtkir) tushib ketishi, kollaps va ortostatik shok holatlarida koʻrsatiladigan birinchi tibbiy yordam algoritmlari bayon etilgan. Shuningdek, surunkali gipotenziyaning nishon-aʼzolar perfuziyasiga koʻrsatadigan salbiy oqibatlari va zamonaviy farmakologik hamda qofarmakologik davolash usullari kardiologik yondashuvlar asosida yoritilgan.
References
1. Lahrmann, H., Cortelli, P., Hilz, M., et al. (2019). EFNS guidelines on the diagnosis and management of orthostatic hypotension. European Journal of Neurology, 13(9), 930-936.
2. Freeman, R., Wieling, W., Axelrod, F. B., et al. (2021). Consensus statement on the definition of orthostatic hypotension, neurally mediated syncope and the postural tachycardia syndrome. Clinical Autonomic Research, 21(2), 69-72.
3. Gibbons, C. H., & Freeman, R. (2022). Clinical implications of delayed orthostatic hypotension. Neurology, 85(16), 1362-1367.
4. Musaeva, G. A., & Toshev, B. B. (2024). Shoshilinch kardiologiyada arterial gipotenzon holatlar: etiologiyasi va prehospital bosqichda yordam ko‘rsatish algoritmlari. Tibbiyot Olamidagi Innovatsiyalar, 1(3), 74-81.
5. Nazarov, F. K. (2023). Surunkali arterial gipotoniya bilan og‘rigan bemorlarda serebral gemodinamika va kognitiv funksiyalar tahlili. O‘zbekiston Nevrologiya Jurnali, 4(19), 32-38.
