BOSH MIYA QON AYLANISHINING OʻTKIR BUZILISHLARI: ETIO-PATOGENETIK TURLARI, KELIB CHIQISH OMILLARI, ZAMONAVIY DAVOLASH VA PROFILAKTIKA STRATEGIYALARI
Keywords:
ishemik insult, gemorragik insult, bosh miya infarkti, ateroskleroz, trombolitik terapiya, neyroproteksiya, birlamchi profilaktikaAbstract
Ushbu maqolada bosh miya qon aylanishining oʻtkir buzilishi — insultning ishemik va gemorragik turlari, ularning kelib chiqish sabablari hamda patofiziologik mexanizmlari tizimli ravishda tahlil qilingan. Insult rivojlanishida arterial gipertenziya, ateroskleroz va yurak ritmining buzilishi kabi yetakchi xavf omillarining roli yoritilgan. Tadqiqot davomida oʻtkir davrda qoʻllaniladigan zamonaviy terapevtik yondashuvlar (tromboliz, antikoagulyantlar) hamda kasallikning oldini olishga qaratilgan birlamchi va ikkilamchi profilaktika choralari klinik jihatdan asoslab berilgan.
References
1. Powers, W. J., Rabinstein, A. A., Ackerson, T., et al. (2019). Guidelines for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke: 2019 Update to the 2018 Guidelines from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke, 50(12), e344-e418.
2. Bergh, C., & Klijn, C. J. (2021). Management of acute hemorrhagic stroke: an updated review. Journal of Neurology, 268(8), 2731-2739.
3. Feigin, V. L., Brainin, M., Norrving, B., et al. (2022). World Stroke Organization (WSO): Global Stroke Fact Sheet 2022. International Journal of Stroke, 17(1), 18-29.
4. Gafurov, B. G., & Alikulova, N. A. (2023). Ishemik insultning o‘tkir davrida trombolitik terapiya samaradorligini klinik-nevrologik baholash. O‘zbekiston Nevrologiya Jurnali, 2(15), 14-21.
5. Raxmatullaeva, G. K. (2024). Arterial gipertenziya bilan og‘rigan bemorlarda gemorragik insult profilaktikasida zamonaviy yondashuvlar. Tibbiyotda Yangi Kun, 3(45), 92-98.

