VITAMIN D YETISHMOVCHILIGI VA PERIODONTAL (MILK) KASALLIKLAR O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK
Keywords:
Vitamin D yetishmovchiligi, periodontal kasalliklar, milk kasalliklari, yallig‘lanish, immun modulyatsiya, suyak resorbsiyasi, tish sog‘ligi, mikrobiota, terapevtik yondashuvlar.Abstract
Vitamin D organizmning umumiy sog‘ligi uchun muhim bo‘lgan biologik faol moddadir. So‘nggi yillarda uning yetishmovchiligi turli kasalliklarning rivojlanishida, xususan, periodontal kasalliklarda (milk kasalliklari) asosiy omillardan biri sifatida e’tirof etilmoqda. Periodontal kasalliklar – bu tishlarni ushlab turuvchi to‘qimalarning yallig‘lanishi va buzilishi bilan xarakterlanadigan surunkali infeksion jarayon bo‘lib, ko‘plab insonlar orasida keng tarqalgan. Vitamin D ning yetarli darajasi immun tizimining modulyatsiyasida, yallig‘lanishga qarshi javoblarda va suyaklarning sog‘lomligini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Shu bois, uning yetishmovchiligi periodontal to‘qimalarda yallig‘lanish jarayonining kuchayishiga, suyak resorbsiyasining tezlashishiga hamda milk kasalliklarining og‘ir shakllarining yuzaga kelishiga olib kelishi mumkin. Ushbu maqolada vitamin D yetishmovchiligi va periodontal kasalliklar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik, mexanizmlar, epidemiologik tadqiqotlar natijalari hamda davolashda vitamin D ning potentsial roli ko‘rib chiqiladi. Olingan ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, vitamin D yetishmovchiligi periodontal kasalliklarning yuzaga kelishida va rivojlanishida muhim diagnostik va terapevtik marker hisoblanadi.
References
1. Holick, M.F. (2007). Vitamin D deficiency. The New England Journal of Medicine, 357(3), 266–281.
2. Chapuy, M.C., Arlot, M., Duboeuf, F., Brun, J., Crouzet, B., Arnaud, S., & Meunier, P.J. (1992). Vitamin D3 and calcium to prevent hip fractures in elderly women. The New England Journal of Medicine, 327(23), 1637-1642.
3. Antunes, J.L.F., & Freitas, D.Q. (2019). Vitamin D and periodontal diseases: A systematic review and meta-analysis. Journal of Periodontal Research, 54(3), 216–226.
4. Kaur, J., & White, S. (2013). The role of vitamin D in periodontal health and disease. International Journal of Dentistry, 2013, Article ID 929682.
5. Якубов М.Ш. (2020). Влияние дефицита витамина D на развитие воспалительных заболеваний пародонта. Журнал Стоматологии и Ортодонтии, 7(2), 45-52.
6. Тошев Н.Т. (2018). Роль витамина D в профилактике заболеваний пародонта. Вестник Медицинских Исследований, 12(4), 78-84.
7. Axmedov B.X. (2017). Оқ сувак касалликлари ва витамин D ўртасидаги боғлиқлик. Ўзбекистон Тиббиёт Журнали, 4(3), 56-61.
8. Ибрагимов С.С. (2019). Пародонтал касалликларни даволашда витамин D қўшимчаларининг аҳамияти. Тиббиёт Ахбороти, 11(1), 22-27.
9. Smith, E., & Hayes, C. (2016). Vitamin D and immune regulation in periodontal disease. Clinical Reviews in Allergy & Immunology, 50(3), 331–340.
10. He, L., Shao, L., & Li, Y. (2020). The effect of vitamin D on inflammatory markers in periodontitis patients: A systematic review and meta-analysis. Oral Diseases, 26(3), 565-574.
11. Alsharif, K., & Alhaddad, A. (2017). Correlation between vitamin D levels and periodontal disease severity. Saudi Dental Journal, 29(2), 69-73.
12. Jeng, L.B., & Yu, H.Y. (2019). Effects of vitamin D supplementation on periodontal health in elderly patients. Journal of Dental Sciences, 14(4), 402-409.
13. Касымова М. (2021). Влияние витамина D на костную ткань и пародонтальные структуры. Научный Вестник Медицины, 8(1), 33-38.
14. Zittermann, A. (2003). Vitamin D in preventive medicine: are we ignoring the evidence? British Journal of Nutrition, 89(5), 552–572.
