GEOGEBRA VA WOLFRAM ALPHA KABI DASTURLARNING MATEMATIKA O’QITISHIDAGI SAMARADORLIGI

Authors

  • Boboqulova Durdona Sanjar qizi Shahrisabz davlat pedagogika instituti Matematika yo’nalishi 2-kurs talabasi Author

Keywords:

GeoGebra, Wolfram Alpha, matematika o’qitish, dinamik geometriya, kompyuter algebra tizimlari, vizualizatsiya, ta’lim samaradorligi.

Abstract

Matematika ta’limida mavhum tushunchalarni (masalan, funksiyalar grafigi, geometrik shakllarning o’zgarishi, limit va hosila) o’quvchilarga tushuntirish ko’pincha qiyinchilik tug’diradi. An’anaviy doska va bo’r bilan ishlash dinamik tasavvurni shakllantirishda cheklangan. Ushbu maqolada 2015-2025 yillar oralig’ida nashr etilgan 60 dan ortiq ilmiy tadqiqotlar, meta-tahlillar va amaliy hisobotlar asosida GeoGebra va Wolfram Alpha dasturlarining matematika o’qitishga ta’siri tahlil qilindi. Shuningdek, muallif tomonidan 2024-yilda ikkita maktabda o’tkazilgan kichik eksperiment (8-sinf, n=46) natijalari keltirilgan. GeoGebra geometriya va algebrani vizual va interaktiv o’qitishda yuqori samaradorlik ko’rsatadi, ayniqsa o’quvchilarning fazoviy tasavvurini rivojlantirishda. Wolfram Alpha esa murakkab hisoblashlar, tenglamalarni tekshirish va bosqichma-bosqich yechimlar berish orqali mustaqil ta’limni qo’llab-quvvatlaydi. Ikkala dastur an’anaviy o’qitishga nisbatan o’quvchilarning tushunish darajasini o’rtacha 28-35% ga oshiradi. GeoGebra va Wolfram Alpha matematika o’qitishda samarali yordamchi vositalardir. Ular o’qituvchini almashtirmaydi, balki mavhum tushunchalarni konkretlashtirish, tekshirish va mustaqil izlanish imkoniyatini yaratadi. Eng yaxshi natijaga erishish uchun dasturlarni bosqichma-bosqich va metodik asosda joriy etish tavsiya etiladi.

References

1. Hohenwarter, M., & Fuchs, K. (2004). Combination of dynamic geometry, algebra and calculus in the software system GeoGebra. Computer Algebra Systems and Dynamic Geometry Systems in Mathematics Teaching Conference, 1-6.

2. Wolfram, S. (2009). Wolfram|Alpha: A computational knowledge engine. Wolfram Research.

3. Zulnaidi, H., & Zakaria, E. (2012). The effect of using GeoGebra on conceptual and procedural knowledge of high school mathematics students. Asian Social Science, 8(11), 102-109.

4. Saha, R. A., Ayub, A. F. M., & Tarmizi, R. A. (2010). The effects of GeoGebra on mathematics achievement: Enlightening coordinate geometry learning. Procedia Social and Behavioral Sciences, 8, 686-693.

5. Tatar, E., & Zengin, Y. (2016). The effect of dynamic mathematics software on achievement in mathematics: A meta-analysis. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 7(1), 24-40.

6. Diković, L. (2009). Implementing GeoGebra in mathematics teaching. Metodički obzori, 4(1), 55-64.

7. Hall, J. R. (2011). The impact of Wolfram Alpha on student performance in a calculus course. Master’s thesis, University of Texas.

8. Bozkurt, G., & Ruthven, K. (2017). Classroom-based professional development: Teachers’ use of GeoGebra in lower secondary school geometry. Research in Mathematics Education, 19(1), 22-41.

9. Karimov, B. (2021). O’zbekiston maktablarida raqamli ta’lim texnologiyalarining holati va istiqbollari. Ta’lim va innovatsiyalar, 3(2), 45-58.

10. Raximova, D. (2022). Matematika o’qitishda GeoGebra dasturidan foydalanish metodikasi. Pedagogika fanlari jurnali, 4(1), 22-35.

Downloads

Published

2026-05-28