INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA ZAMON KATEGORIYASINING QIYOSIY-LINGVISTIK TADQIQI
Keywords:
zamon kategoriyasi, aspekt, ingliz tili, o‘zbek tili, qiyosiy tahlil, analitik til, agglutinativ til, grammatik tizim, tarjima, kontekst, morfologiya, sintaksis.Abstract
Mazkur maqola ingliz va o‘zbek tillarida zamon kategoriyasining qiyosiy-lingvistik jihatdan o‘rganilishiga bag‘ishlangan. Tadqiqotda zamon kategoriyasining grammatik mohiyati, uning har ikki til tizimidagi ifodalanish usullari hamda funksional xususiyatlari tahlil qilinadi. Ingliz tilida zamon kategoriyasining analitik usulda, ya’ni yordamchi fe’llar va murakkab grammatik konstruktsiyalar orqali ifodalanishi hamda uning aspekt kategoriyasi bilan uzviy bog‘liqligi yoritiladi. O‘zbek tilida esa zamon kategoriyasining asosan sintetik usulda, ya’ni fe’l negiziga qo‘shimchalar qo‘shish orqali ifodalanishi va uning kontekstga bog‘liqligi asoslab beriladi.
Shuningdek, maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi zamon tizimining o‘xshash va farqli jihatlari aniqlanadi hamda ularning tarjima jarayonidagi muammolari tahlil qilinadi. Qiyosiy yondashuv asosida olib borilgan tadqiqot natijalari ikki til o‘rtasidagi tipologik farqlarni ochib berishga xizmat qiladi. Ushbu tadqiqot til o‘rganish, o‘qitish va tarjima amaliyotida muhim ahamiyat kasb etadi.
References
1. Randolph Quirk, Greenbaum S., Leech G., Svartvik J. A Comprehensive Grammar of the English Language. – London: Longman, 1985. – 175–210-betlar.
2. Rodney Huddleston, Pullum G.K. The Cambridge Grammar of the English Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 2002. – 116–160-betlar.
3. Geoffrey Leech. Meaning and the English Verb. – London: Longman, 2004. – 13–45-betlar.
4. Michael Swan. Practical English Usage. – Oxford: Oxford University Press, 2016. – 400–430-betlar.
5. Otto Jespersen. The Philosophy of Grammar. – London, 1924. – 256–300-betlar.
6. А. И. Смирницкий. Морфология английского языка. – Москва, 1959. – 180–220-betlar.
7. Л. С. Бархударов. Язык и перевод. – Москва, 1975. – 120–160-betlar.
8. И. П. Иванова. Теоретическая грамматика английского языка. – Москва, 1981. – 95–140-betlar.
9. A. Hojiyev. O‘zbek tili grammatikasi. – Toshkent, 1981. – 145–178-betlar.
10. Sh. Rahmatullayev. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent, 2006. – 210–250-betlar.
11. A. Nurmonov. O‘zbek tilining nazariy grammatikasi. – Toshkent, 2012. – 98–135-betlar.
