YURAK FAOLIYATINI BOSHQARILISHI. YURAK FAOLIYATINI BOSHQARILISHINING YURAK ICHI VA YURAKDAN TASHQARI MEXANIZMLARI.

Bozoraliyev Shoxruh Baxtiyor o'g'li; Toshpo’latov Abdurahim Abdumutal o’g’li; Qurbonov Jasurbek Nematjon o’gli

Authors

Bozoraliyev Shoxruh Baxtiyor o'g'li Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti Normal va Patalogik fizalogiya kafedrasi assistenti Author
Toshpo’latov Abdurahim Abdumutal o’g’li Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti talabasi Author
Qurbonov Jasurbek Nematjon o’gli Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti talabasi Author

Keywords:

yurak, yurak faoliyatining boshqarilishi, sinus tuguni, vegetativ asab tizimi, adrenalin, tiroksin, reflektor boshqaruv, gormonal omillar, avtonom o‘tkazuvchi tizim.

Abstract

Ushbu maqolada yurak faoliyatining boshqarilish mexanizmlari yoritilgan. Yurakning ichki (avtonom) boshqaruv tizimi va yurakdan tashqari (ekstrakardial) boshqaruv omillari – nerv va gormonal ta’sirlar alohida ko‘rib chiqilgan. Sinus tuguni, atrioventrikulyar tugun, Gis tutami kabi yurak ichki tuzilmalarining ritm yaratishdagi roli va ularning o‘zaro uyg‘unlashuvi tahlil qilingan. Shuningdek, simpatik va parasimpatik nervlar, adrenal va tireoid gormonlarning yurak faoliyatiga ta’siri tushuntirilgan. Maqolada yurak faoliyatining reflektor boshqaruv yo‘llari ham qisqacha yoritilib, yurak faoliyatining organizm ehtiyojlariga moslashuvi ilmiy asosda bayon qilingan.