O’QUVCHILAR TASVIRIY FAOLIYATIDA NATYURMORT ORQALI ESTETIK DIDINI SHAKLLANTIRISH
Keywords:
natyurmort, estetik did, tasviriy san’at, o’quvchilar ijodiy faolligi, badiiy tafakkur, rangshunoslik, kompozitsiya, visual idrok, go’zallikni anglash, metodik yondashuv.Abstract
Ushbu ishda o‘quvchilarning tasviriy faoliyati jarayonida natyurmort janri orqali estetik didini shakllantirishning nazariy-metodik asoslari yoritiladi. Natyurmortning rang, shakl va kompozitsion yechimlaridagi tabiiy uyg‘unlik, predmetlar orasidagi o‘zaro munosabat hamda yorug‘lik-soya o‘yinlari o‘quvchilarda nafosatni anglash, go‘zallikka sezgirlik va badiiy tafakkurni rivojlantirishda muhim vosita sifatida ko‘rsatib beriladi. Tadqiqotda natyurmortni o‘rgatishning bosqichma-bosqich metodikasi, estetik didning shakllanish mexanizmlari, tasviriy san’at mashg‘ulotlarida kuzatish, tahlil qilish va ijodiy ifoda jarayonlarining o‘quvchi shaxsiga ta’siri chuqur tahlil qilinadi.
Mazkur izlanish o‘quvchilarda badiiy idrokni boyitish, ularda go‘zallikka nisbatan ongli munosabatni shakllantirish hamda tasviriy faoliyatni ijodiy jarayon sifatida anglashni rag‘batlantirishga qaratilgan. Ishning amaliy ahamiyati shundaki, unda taklif etilgan metodik tavsiyalar maktab ta’limida natyurmort mashg‘ulotlarini samarali tashkil etishga, o‘quvchilar estetik madaniyatining oshishiga xizmat qiladi.
References
1. O‘zbek tilidagi manbalar:
1. Yo‘ldoshev, A. (2015). Tasviriy san’at va estetik tarbiya. Toshkent: O‘qituvchi.
2. Jo‘rayev, D. (2017). O‘quvchilarning badiiy tafakkurini rivojlantirish metodikalari. Toshkent: Fan.
3. Rasulova, M. (2018). Maktabda tasviriy san’at mashg‘ulotlarini tashkil etish. Toshkent: Sharq.
4. O‘rmonova, N. (2016). Badiiy didni shakllantirish pedagogik asoslari. Toshkent: O‘zbekiston pedagogika instituti nashriyoti.
2. Rus tilidagi manbalar:
5. Дьюи, Дж. (2003). Искусство как опыт (пер. с англ.). Москва: Прогресс.
6. Ловенфельд, В. (2010). Развитие детского художественного творчества. Санкт-Петербург: Питер.
7. Рид, Х. (2012). Педагогика искусства. Москва: Академия.
8. Гомбрих, Э. (2011). История искусства. Москва: Искусство.
3. Ingliz tilidagi manbalar:
9. Dewey, J. (1934). Art as Experience. New York: Minton, Balch & Company.
10. Lowenfeld, V. (1987). Creative and Mental Growth. New York: Macmillan.
11. Read, H. (1956). Education through Art. London: Faber and Faber.
12. Gombrich, E. H. (1995). The Story of Art. London: Phaidon Press.
13. Arnheim, R. (1974). Art and Visual Perception: A Psychology of the Creative Eye. Berkeley: University of California Press.
