SQL SO’ROVLAR TILI STRUKTURASI

Sobirovjonov Begzod Qaxramon o’g’li; Tursunaliyeva Sarvinoz G’ulomjon qizi; To’ychiboyeva Durdonaxon To’lqinjon  qizi

Authors

Sobirovjonov Begzod Qaxramon o’g’li FarDU Axborot texnologiyalari kafedrasi o‘qituvchisi Author
Tursunaliyeva Sarvinoz G’ulomjon qizi Farg‘ona davlat universiteti Axborot tizimlari va texnologiyalari yoʻnalishi II kurs talabasi Author
To’ychiboyeva Durdonaxon To’lqinjon qizi Farg‘ona davlat universiteti Axborot tizimlari va texnologiyalari yoʻnalishi II kurs talabasi Author

Keywords:

SQL, so‘rovlar tili, ma’lumotlar bazasi, indekslash, tranzaksiyalar, ma’lumotlar xavfsizligi, optimallashtirish, tahliliy tizimlar, relatsion model, bulutli texnologiyalar.

Abstract

Zamonaviy raqamli iqtisodiyotda ma’lumotlar bilan ishlash jarayonlarini samarali tashkil etish har bir soha rivojining muhim omiliga aylangan. Ma’lumotlar hajmining yil sayin ortishi ularni tizimli saqlash, qayta ishlash va tezkor tahlil qilish masalasini dolzarb qilmoqda. Ushbu maqolada ma’lumotlar bazalari bilan ishlashda asosiy vosita bo‘lgan SQL (Structured Query Language) tilining strukturasiga e’tibor qaratilgan. SQLning konseptual mohiyati, DDL, DML, DQL, DCL va TCL komponentlarining funksional roli hamda ularning o‘zaro integratsiyasi tahlil qilingan. Shuningdek, SQL yordamida katta hajmdagi ma’lumotlarni optimallashtirish, indekslash va xavfsizlikni ta’minlash usullari ilmiy manbalar va amaliy misollar bilan yoritilgan. Tadqiqot natijalari SQLning an’anaviy ma’lumotlar bazalari, bulutli va taqsimlangan tizimlarda yuqori samaradorlik bilan qo‘llanishini ko‘rsatadi.