QISHLOQ XO‘JALIGIDA BOSHQARUV SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA STATISTIK TAHLILNING O‘RNI.
Keywords:
Qishloq xo‘jaligi, menejment, boshqaruv samaradorligi, statistik tahlil, regressiya modeli, prognozlash, risklarni boshqarish, agrar iqtisodiyot, resurslardan foydalanish, hosildorlik ko‘rsatkichlari, iqtisodiy ko‘rsatkichlar monitoringi.Abstract
Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligida boshqaruv samaradorligini oshirishda statistik tahlilning ilmiy-amaliy ahamiyati chuqur o‘rganiladi. Qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarish jarayonlari murakkab, ko‘p omilli va yuqori darajada noaniqlik bilan tavsiflanadi. Shu bois boshqaruv qarorlarining sifatini oshirishda statistik ma’lumotlarni yig‘ish, qayta ishlash, tahlil qilish va prognozlash usullaridan foydalanish muhim hisoblanadi. Tadqiqotda agrar sektorda resurslardan foydalanish samaradorligi, hosildorlik ko‘rsatkichlari, ishlab chiqarish tannarxi, bozor kon’yunkturasi va risk omillarini baholashda qo‘llaniladigan statistik modellarning amaliy imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, boshqaruv tizimlarida qaror qabul qilish jarayonini optimallashtirish uchun regressiya, korrelyatsiya, dispersiya tahlili, klasterlash kabi statistik yondashuvlar qo‘llanilishining samaradorligi ilmiy nuqtayi nazardan asoslab beriladi. Maqola natijalari qishloq xo‘jaligi korxonalarida menejment tizimini takomillashtirish, raqobatbardoshlikni oshirish va barqaror rivojlanishga erishishda statistik tahlilning strategik o‘rni mavjudligini tasdiqlaydi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. “Qishloq xo‘jaligi statistik ko‘rsatkichlari.” – Toshkent, turli yillar nashrlari.
2. FAO (Food and Agriculture Organization). Agricultural Productivity and Resource Efficiency Reports. – Rome, 2022–2023.
3. World Bank. Digital Agriculture Profile: Uzbekistan. – Washington, 2023.
4. ICARDA. Crop Yield Improvement and Cost Optimization Studies in Central Asia. – 2021–2022.
5. Richardson, J., & Outlaw, J. Agricultural Management and Statistical Methods. – London: Routledge, 2020.
6. Gujarati, D. N. Basic Econometrics. – New York: McGraw-Hill, 2019.
7. Montgomery, D. C. Design and Analysis of Experiments. – Wiley, 2017.
8. Savitskiy, V.M. Statistika v sel'skom khozyaystve. – Moskva: INFRA-M, 2021.
9. OECD. Agricultural Monitoring and Evaluation. – Paris, 2023.
10. Xolmurodov, S., & Mamatqulov, A. “Qishloq xo‘jaligida resurslardan foydalanish samaradorligi.” – Toshkent: Iqtisodiyot nashriyoti, 2020.
