GRUNTLARNI SINFLARGA AJRATISH VA ULARNING FIZIK XOSSALARI

Authors

  • Abdullayev Og‘abek Bahram o‘g‘li Toshkent Davlat Transport Universiteti Qurilish muhandisligi fakulteti talabasi Author
  • Karimova.A.B. PhD, dotsent Author

Keywords:

grunt, fizik xossalar, zichlik, namlik, g‘ovaklilik, plastiklik, granulometrik tarkib, USCS, ISO 14688, muhandislik-geologiya.

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada gruntlarning fizik xossalari hamda ularni sinflarga ajratish mezonlari xalqaro standartlar asosida tahlil qilingan. Tadqiqotda gruntlarning zichligi, tabiiy namligi, g‘ovakliligi, plastiklik indeksi, granulometrik tarkibi va yopishqoqlik kabi ko‘rsatkichlar muhandislik-geologik nuqtayi nazardan baholangan. Gruntlarning fizik parametrlarini aniqlash usullari, ularning inshoot poydevorlariga ta’siri hamda muhandislik amaliyotidagi ahamiyati keng yoritilgan. Shuningdek, xalqaro tasniflash tizimlari – USCS, ISO 14688 va ASTM D2487 standartlari bo‘yicha grunt turlarini solishtirish asosida tahliliy natijalar keltirilgan. Olingan ma’lumotlar gruntlarning fizik-me’yoriy tavsiflarini chuqur o‘rganish, ularni geotexnik loyihalashda to‘g‘ri tanlash va baholashda amaliy ahamiyat kasb etadi.

References

1. Terzaghi K., Peck R. B., Mesri G. Soil Mechanics in Engineering Practice. John Wiley & Sons, 1996.

2. Das B. M. Principles of Geotechnical Engineering. Cengage Learning, 2022.

3. Craig R. F. Craig’s Soil Mechanics. Taylor & Francis Group, 2014.

4. Holtz R. D., Kovacs W. D. An Introduction to Geotechnical Engineering. Prentice Hall, 2011.

5. Bowles J. E. Foundation Analysis and Design. McGraw-Hill Education, 2012.

6. ISO 14688-1:2018. Geotechnical investigation and testing – Identification and classification of soil – Part 1: Identification and description. International Organization for Standardization.

7. ASTM D2487-23. Standard Practice for Classification of Soils for Engineering Purposes (Unified Soil Classification System). American Society for Testing and Materials, 2023.

8. GOST 25100-2020. Grunty. Klassifikatsiya. Moskva: Standartinform, 2020.

9. Sherstnev N. I. Osnovy inzhenernoy geologii i gruntovedeniya. Moskva: Vysshaya Shkola, 2018.

10. U. Raxmanov. Gruntlar mexanikasi, zamin va poydevorlar. Barcha qurilish ta’lim yo‘nalishi 3-bosqich bakalavriat talabalari va professor-o‘qituvchilar uchun o‘quv qo‘llanma. O‘zROvaO‘MTV. Toshkent-2020. 168 b.

11. Mirzayev R., Qodirov Sh. Geotexnika va poydevor inshootlari. Toshkent: TTYMI nashriyoti, 2021.

12. Qahhorov B. Qurilish gruntlari va ularning fizik-mexanik xossalari. Toshkent: O‘zbekiston Milliy Universiteti nashriyoti, 2020.

13. Briaud J.-L. Geotechnical Engineering: Unsaturated and Saturated Soils. Wiley-Blackwell, 2013.

14. Coduto D. P. Foundation Design: Principles and Practices. Pearson Education, 2016.

15. Atkinson J. The Mechanics of Soils and Foundations. CRC Press, 2007.

16. Aliev U., Raxmonov A. Gruntlar mexanikasi va ularni sinflarga ajratish asoslari. Samarqand: SamDU nashriyoti, 2019.

Downloads

Published

2025-11-17